توضيح المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٣١٩ - زكوة گندم و جو و خرما و كشمش

باشد؛ نبايد كرايه آنها را جزء مخارج حساب كند. و نيز براى كارهائى كه خودش كرده، يا ديگرى بى‌اجرت انجام داده چيزى از حاصل كسر نميشود.

مسئله ١٨٩١- اگر درخت انگور يا خرما را بخرد، قيمت آن جزء مخارج نيست ولى اگر خرما يا انگور را پيش از چيدن و قبل از تعلق زكوة در موارديكه خريدن آن صحيح است بخرد؛ پولى را كه براى آن داده، جزء مخارج حساب ميشود.

مسئله ١٨٩٢- اگر زمينى را بخرد و در آن زمين گندم يا جو بكارد، پولى را كه براى خريد زمين داده جزء مخارج حساب نميشود. ولى اگر زراعت را پيش از تعلق زكوة بخرد پولى را كه براى خريد آن داده ميتواند جزء مخارج حساب نمايد و از حاصل كم كند، اما بايد قيمت كاهى را كه از آن بدست ميآيد، از پوليكه براى خريد زراعت داده كسر نمايد. يعنى بايد مخارج را تقسيم كند آنچه سهم گندم باشد از گندم كم كند چنانكه در مخارج زراعت هميشه بايد اين جهت ملاحظه شود مثلا اگر زراعتى را پانصد تومان بخرد و سهم كاه آن وقت خريد صد تومان باشد، فقط چهار صد تومان آنرا ميتواند جزء مخارج حساب نمايد.

مسئله ١٨٩٣- كسكيه بدون گاو و چيزهاى ديگريكه براى زراعت لازم است ميتواند زراعت كند، اگر اينها را بخرد، نبايد پولى را كه براى خريد اينها داده جزء مخارج حساب نمايد.

مسئله ١٨٩٤- كسيكه بدون گاو و چيزهاى ديگريكه براى زراعت لازم است نيمتواند زراعت كند، اگر آنها را بخرد و بواسطه زراعت بكلى از بين برود، ميتواند تمام قيمت آنها را جزء مخارج حساب نمايد و اگر مقدارى از قيمت آنها كم شود؛ مى‌تواند آن مقدار را جزء مخارج حساب كند ولى اگر بعد از زراعت چيزى از قيمتشان كم نشود، نبايد چيزى از قيمت آنها را جزء مخارج حساب نمايد.

مسئله ١٨٩٥- اگر در يك زمين جو و گندم و چيزى مثل برنج و لوبيا كه زكوة آن واجب نيست بكارد چنانچه بر حسب معمول استفاده از هر دو جنس در موقع كشت منظور باشد مخارج بنسبت مداخل تقسيم ميشود و اگر فائده يكى از آنها بقدرى كم باشد كه در موقع كشت منظور نباشد مخارج از چيزى محسوب ميشود كه‌