توضيح المسائل - گلپايگانى، سید محمدرضا - الصفحة ٣٠٤ - ١ - منفعت كسب

مسئله ١٧٩١- اگر در يكسال منفعتى نبرد، نميتواند مخارج آن سال را از منفعتى كه در سال بعد ميبرد كسر نمايد.

مسئله ١٧٩٢- اگر در اول سال منفعتى نبرد و از سرمايه خرج كند، و پيش از تمام شدن سال منفعتى بدستش آيد، ميتواند مقدارى كه از سرمايه برداشته از منافع كسر كند.

مسئله ١٧٩٣- اگر مقدارى از سرمايه يك رشته كسب بتلف يا ضرر در معامله بدون تقصير كم شود يا از بين برود و از باقيمانده آن رشته منافعى ببرد كه از خرج سالش زياد بيايد ميتواند مقدارى را كه از سرمايه كم شده، از آن منابع بردارد.

مسئله ١٧٩٤- اگر غير از سرمايه چيز ديگرى از مالهاى او از بين برود، نميتواند از منفعتى كه بدستش ميآيد آن چيز را تهيه كند، ولى اگر در همان سال بآن چيز احتياج داشته باشد، ميتواند در بين سال از منافع كسب آنرا تهيه نمايد.

مسئله ١٧٩٥- اگر در اول سال براى مخارج خود قرض كند و پيش از تمام شدن سال منفعتى ببرد. ميتواند مقدار قرض خود را از آن منفعت اداء نمايد.

ئله ١٧٩٦- اگر در تمام سال منفعتى نبرد و براى مخارج خود قرض كند، ميتواند از منافع سالهاى بعد قرض خود را ادا نمايد.

مسئله ١٧٩٧- اگر براى زياد كردن مال؛ يا خريدن ملكى كه بآن احتياج ندارد قرض كند، نميتواند از منافع كسب آن قرض را بدهد. ولى اگر مالى را كه قرض كرده و چيزى را كه از قرض خريده از بين برود ميتواند از منافع كسب قرض را ادا نمايد.

مسئله ١٧٩٨- انسان ميتواند خمس هر چيز را از همان چيز بدهد، يا بمقدار قيمت خمس كه بدهكار است، پول يا جنس ديگر بدهد.

مسئله ١٧٩٩- بعد از تمام شدن سال و مستقر شدن خمس؛ تصرف در ماليكه خمس آن واجب شده بدون اذن حاكم شرعى جايز نيست.

مسئله ١٨٠٠- كسيكه خمس بدهكار است نميتواند آن را بذمه بگيرد يعنى خود را بدهكار اهل خمس بداند و در تمام مال تصرف كند و چنانچه تصرف‌