توبه آغوش رحمت - انصاريان، حسين - الصفحة ٢٥٣ - حساب

اگر آنچه را در دل داريد پنهان كنيد يا آشكار سازيد خدا مى‌داند، و شما را به آن محاسبه خواهد كرد.

به همين دليل موسى مأمور مى‌شود در جواب فرعون كه در مسأله‌ى معاد ترديد مى‌كرد، و از زنده شدن قرون پيشين و حساب و كتابشان اظهار تعجب مى‌نمود بگويد:

«... عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي فِي كِتابٍ لا يَضِلُّ رَبِّي وَ لا يَنْسى‌»[١].

علم و آگاهى آن در پيشگاه پروردگار من در كتابى ثبت است، و پروردگار من نه اشتباه مى‌نمايد و نه فراموش مى‌كند[٢].

در هر صورت مسأله‌ى قيامت و محشر و روزى كه اولين و آخرين براى محاسبه‌ى اعمال و نياتشان در آن جمع مى‌شوند، از مصاديق غيب است و اعتقاد و ايمان به آن با كمك‌گيرى از آيات قرآن و روايات، از زيباييهاى معنوى و عامل تربيت و رشد و كمال، و داراى آثار و نتايج بسيار مفيدى در حيات انسان است.

حساب‌

مسأله‌ى حسابرسى اعمال و اخلاق و عقايد مردم در روز قيامت، و بررسى كتاب حيات و زندگى آنان، حقيقتى است كه آيات قرآن و معارف الهيه به صورتى وسيع و گسترده مطرح كرده‌اند.

قابل باور نيست كه پاكان عالم عمرى را در درستى و صدق و راستى، و پاكى و صحت عمل، و همراه با اخلاق حسنه بسر برند، و ديگران را از منافع وجود خود بهره‌مند سازند، و پرونده‌ى آنان با مرگشان براى ابد بسته شود، و به حساب‌

[١] - طه( ٢٠): ٥٢.

[٢] - تفسير نمونه: ١٨/ ٤٥٦.