پرتو ولايت - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٦١ - دلايل عقلى
همچنين باب رحمت پروردگار به روى همه انسانها باز است و هركس مراحل هدايت را به خوبى بگذراند، مشمول لطف ويژه خداوند مىشود. پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله دراينباره مىگويند: «من أخلص للّه أربعين يوما فجّر اللّه ينابيع الحكمة من قلبه على لسانه»[١]؛ «كسى كه چهل روز كارهايش فقط خدايى باشد، خداوند سرچشمههاى حكمت را از قلبش بر زبانش جارى مىكند».
پيامبر صلّى اللّه عليه و آله درباره حضرت سلمان مىگفتند: «سلمان دريايى است كه هيچگاه فروكش نمىكند و گنجى است كه به پايان نمىرسد. سلمان از ما اهل بيت است، چشمهسارى است كه حكمت و برهان از آن سرازير مىشود»[٢].
دلايل عصمت ائمه عليهم السّلام
دلايل عقلى:
١. يكى از جنبههاى ولايت امامان معصوم، ولايت تشريع است؛ به اين معنا كه:
ائمه عليهم السّلام مانند پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله حق تشريع در دين را دارند. كسى كه داراى ولايت تشريع است بايد از هر اشتباهى مصون باشد و كمترين احتمال اشتباه درباره او داده نشود؛ زيرا اشتباه احتمالى امام غير قابل جبران است.
اگر فقيهى در فتوايش اشتباه كند، اشتباهش قابل جبران است و با بررسى مدارك فتوايش مىتوان به درستى يا نادرستى آن پى برد. اما اگر در سخن امام احتمال اشتباه باشد، آن اشتباه غير قابل جبران است، چرا كه منابع علم امام در دسترس بشر عادى نيست. بنابراين، امام بايد حتى از اشتباه معصوم باشد.
٢. امام داراى ولايت تشريعى است و اين ولايت، مطلق است؛ يعنى: امام در همه زمينهها و بر همه كس ولايت دارد. در مقابل اين ولايت مطلق، انسانها نيز بايد مطيع محض دستورهاى آنان باشند. بنابراين نبايد هيچ احتمال خطايى در
[١] . سفينة البحار، ج ٢، ص ٢٩٦.
[٢] . بحار، ج ٢٢، ص ٣٤٨.