پرتو ولايت - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٦٦ - گوشهاى از زندگى و شخصيت فخر رازى
پيامبر اكرم صلّى اللّه عليه و آله برترين پيامبران است. پس على عليه السّلام نيز بر همه پيامبران برترى دارد».
سپس فخر رازى در تأييد سخن حمّصى حديثى را آورده، مىگويد: «اين حديث نزد اهل تسنن و شيعيان معتبر مىباشد». فخر رازى از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله نقل مىكند:
«من أراد أن يرى آدم في علمه و نوحا في طاعته و إبراهيم في خلّته و موسى في هيبته و عيسى في صفوته فلينظر إلى علي بن أبي طالب عليه السّلام».
«اگر كسى بخواهد آدم را در علمش[١]، نوح را در بندگىاش، ابراهيم را در مقام دوستىاش با خدا، موسى را در هيبتش و عيسى را در مقام برگزيدگىاش ببيند، به على عليه السّلام نگاه كند».
اشكال فخر رازى: فخر رازى پس ازآنكه كلام حمّصى را با حديثى از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله تأييد مىكند، با چند جمله مبهم و نامفهوم به استدلال حمّصى اينگونه اشكال مىكند: «شيعه با همين دليل برترى على عليه السّلام را بر ديگر صحابه اثبات مىكند، حالآنكه اجماع داريم كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بر ديگران برترى دارد و اين برترى شامل على عليه السّلام مىشود».[٢]
فخر رازى اين جمله را مىگويد و مىگذرد، حالآنكه كسى منكر برترى پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بر على عليه السّلام نشده است؛ سخن اين است كه على عليه السّلام در برترى بر ديگر پيامبران، همتاى پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله است، نه اينكه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله برتر از على عليه السّلام نباشد.
گوشهاى از زندگى و شخصيت فخر رازى:
فخر رازى متولد رى است و در اين شهر به سخنرانى توانا شهرت داشت. او از رى به خوارزم- كه پايتخت خوارزميان بود- مهاجرت كرد و در آنجا شهرت يافت.
شهرت فخر رازى در جهان اسلام و خارج از محدوده جهان اسلام به قدرى
[١] .« وَ عَلَّمَ آدَمَ الْأَسْماءَ كُلَّها»؛ مراد از آموزش« اسماء» اين نيست كه خداوند، همانند مكتبخانهها، به آدم لغت ياد داد، مانند اينكه اسم اين ميوه انار است؛ بلكه در اينجا« اسماء» به معناى آثار، خواص، صفات و حقايق اشياء است. پروردگار حقيقت اشياء و اسرار نهان در طبيعت را به آدم آموخت و آدم از آنچه وجود دارد و آنچه بهوجود خواهد آمد، آگاهى يافت.
[٢] . تفسير كبير، ج ٨، ص ٨١.