پرتو ولايت - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٨٠ - مراتب ولايت

مراتب ولايت‌

اين آيه شريفه مى‌گويد: «ولى مسلمانان در درجه اول خدا، سپس پيامبر صلّى اللّه عليه و آله و پس از ايشان مؤمنانى هستند كه نماز برپا مى‌دارند و فريضه مالى‌شان را در حال ركوع مى‌پردازند».

اشاره شد كه طبق روايات متواتر، چه از اهل سنت و چه شيعه، اين آيه در شأن مولا امير مؤمنان عليه السّلام است.

اين آيه مى‌گويد كه هر مؤمنى كه داراى ويژگى‌هاى مذكور باشد بر ديگر مؤمنان ولايت دارد؛ اما ولايت داراى مراتب مختلفى است، مانند: گفتن عيب برادر مؤمن، مشورت با برادر مؤمن، حفظ مال، آبرو و ناموس برادر مؤمن؛ اما بالاترين مرحله ولايت، ولايتى است كه شامل شؤون سياسى، اجتماعى و حتى عبادى مى‌شود.

منظور از اينكه حضرت على عليه السّلام كامل‌ترين مصداق اين آيه است و آيه از ايشان آغاز شده، اين است كه حضرت على عليه السّلام در رأس قرار گرفته و داراى بالاترين ولايت است كه شامل شؤون سياسى، اجتماعى و دينى مى‌شود.

ولايت خداوند عام است و شامل ولايت بر پيغمبر و امام هم مى‌شود.

ولايت پيغمبر يك درجه پايين‌تر است و پيغمبر بر امام معصوم نيز ولايت دارد.

مقام ولايت پيامبر پس از ايشان، به‌طور كامل، به امام بعد منتقل مى‌شود.

منظور از برترى مرتبه ولايت پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله بر على عليه السّلام اين است كه در زمان وجود هر دو، پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله ولى على عليه السّلام است؛ اما پس از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله اين ولايت به مولا على عليه السّلام منتقل مى‌شود.