پرتو ولايت - معرفت، محمد هادى - الصفحة ١٦٧ - گوشهاى از زندگى و شخصيت فخر رازى
فراگير شده بود كه چنگيزخان هنگام حمله به خوارزم اعلام كرد: «خانه امام رازى- كه در آن زمان رحلت كرده بود- در امان است و هركس به خانه او پناه ببرد در امان خواهد بود». به بركت خانه فخر رازى- كه قلعه بزرگى بود- بيشتر مردم خوارزم نجات يافتند و اين نيست مگر به بركت تفسيرى كه نگاشته بود.
فخر رازى در تفسيرش، به نام تفسير كبير، قرآن را در سى جلد تفسير كرده است.
تفسير كبير رازى در همان زمان در سرتاسر كشور پخش شد و همه تفسيرهاى پيش از خود را نسخ كرد.
تفسير كبير رازى از جهت علمى و احاطه بر مسائل قرآنى از اعتبار بالايى برخوردار است. با وجود عظمت اين تفسير، دانشمندان اهل سنت در كتابهاى رجالى خود نسبت به فخر رازى اظهار بدبينى مىكنند. آنها مىگويند: «بر ما مشخص نيست كه آيا فخر رازى در مسلك اهل سنت بود يا مسلك شيعه؟ هنگامى كه او از شيعيان سخنى را نقل مىكند و دليل آن را مطرح مىكند، به قدرى مفصل، مبرهن و روشن نقل مىكند كه مخاطب آن را به راحتى مىپذيرد؛ اما در پاسخ دادن به استدلال شيعيان به قدرى آشفته و مشوّش سخن مىگويد، كه هيچ مطلبى از آن به دست نمىآيد».
فخر رازى به «امام المشكّكين» مشهور بود؛ يعنى كسى كه خوب تشكيك مىكند و شبهات شيعه را خوب بيان مىكند، اما پاسخ شبهه را مبهم مطرح مىكند. ازاينرو علماى رجال اهل سنت بر اين باورند كه در حقيقت فخر رازى شيعه است.
نظر طبرسى: مرحوم طبرسى[١] در مجمع البيان مىگويد: «ما با اين آيه استدلال مىكنيم كه على عليه السّلام پس از پيامبر صلّى اللّه عليه و آله بر همه كس برترى دارد، بنابراين پس از رحلت
[١] . طبرس، معرّب تفرش است. اين مفسر بزرگ اهل تفرش و از علماى بزرگ قرن ششم است. شايد بتوان گفت تفسير او، مجمع البيان، در جهان اسلام بىنظير است.