در مكتب اهل بيت - معاونت امور فرهنگى مجمع جهاني اهل بيت - الصفحة ١٨٥ - گروههاى منحرف
عدم گرايش به خط اجتهاد مىشود، امّا بعضى از شيعيان بر اين نص ثابت قدم نمانده و در وسط راه به سوى ديگران متمايل شدهاند، همانند زيديّه و اسماعيليّه كه در بسيارى از عقايد، با شيعه اثناعشريّه مشترك هستند، امّا در پارهاى از آن، با ايشان اختلاف دارند.
در اين جا خلاصهاى از عقايد زيديّه و اسماعيليّه بيان مىشود:
١- زيديه. آنان قايل به افضليّت على (ع) بر تمام صحابه هستند، امّا به صحّت خلافت ابوبكر و عمر اعتراف نموده و تقدّم مفضول بر فاضل را جايز مىشمارند! و مىگويند: امامت پس از حسين بن على ابن ابىطالب (ع) در هر مردى از فرزندان فاطمه است كه عالم، شجاع و زاهد باشد و با شمشير قيام كند.
از گروههاى فرعى زيديّه، «جاروديّه» هستند. آنان قايل به تفضيل على (ع) هستند و جايز نمىدانند كه هيچ كس جايگاه آن حضرت را اشغال كند. به اعتقاد ايشان هر كس على (ع) را در اين جايگاه و مقام نبيند، كافر است و در واقع امّت اسلام، با ترك بيعت با آن حضرت كافر و گمراه شده است. آنان امامت را بعد از على (ع) در حسن بن على (عليهما السلام)، سپس در حسين بن على (عليهما السلام) و سپس به شورا در بين اولاد اين دو امام مىدانند و هر كدام كه قيام كند و شايسته امامت باشد، همو امام است.[١]
[١] - تاريخ الفرق الاسلاميّه، الفَرق بين الفِرق: ٣٩.