نظريه شناخت - اراکی، محسن - الصفحة ١٧٩ - بخش اول نوآوريهاى ملاصدرا در فلسفهشناخت
همين اساس ماهيت نفس همان علم و ادراك است، و علم و ادراك با تجرد ملازمت دارد و از يكديگر قابل تفكيك نيستند جسم مادّى نمىتواند از علم و ادراك بهرهمند شود، علم و ادراك و معرفت مقولهاى است كه تنها به وسيله نفس مجرد قابل تحصيل است.
ملاصدرا در اين زمينه مىگويد:
«فالحق إنّ النفس الانسانيّة جسمانيّة الحدوث والتصرف، روحانيّة البقاء والتعقل»[١]
«پس حق اين است كه نفس انسانى در پيدايش و نيز در افعال و تصرفاتى كه انجام مىدهد جسمانى است، و در بقا و در تعقل و انديشيدن روحانى است».
نيز با اشاره به نظريه حركت جوهرى مىگويد:
«والجمهور لعدم تفطّنهم بهذا الاصل الذى تبينّاه فى هذا الموضع و قبل هذا بوجوه قطعيّه اخرى تراهم تحيّروا فى احوال النفس وحدوثها وبقائها و تجردها وتعقّلها»[٢]
«جمهور فلاسفه را مىبينى به سبب آنكه به اين اصل (حركت جوهرى)- كه ما آن را در اينجا و پيش از آن با دلايل قطعى روشن
[١] . همان، ج ٨، ص ٣٤٧.
[٢] . همان، ص ٣٤٦.