نظريه شناخت - اراکی، محسن - الصفحة ١٠٦ - ب) علت وقوع خطا
تصديقى) هر دو براى نفس حاضرند، لذا خطا راه ندارد؛ زيرا بهعلّت حضور وجود خارجى معلوم نزد نفس انسانى صورت ذهنيهاى كه نفس از آن شئ مىسازد هميشه مطابق با وجود خارجى آن است.
٢. قضايايى كه رابطه بين موضوع و محمول در آنها رابطهاى ضرورى است، از قبيل آنكه محمول جزو ذات موضوع باشد مانند «انسان حيوان است» يا آنكه محمول از لوازم ذات موضوع باشد از قبيل «عدد چهار زوج است» و «اجتماع نقيضين محال است» يعنى عقل بالبداهة والضرورة حكم به ثبوت اين محمول براى آن موضوع بكند[١].
در اين نوع قضايا نيز خطا راه ندارد، زيرا در ضروريات خطا ممكن نيست.
[١] . اين نوع قضايا، يعنى قضايايى كه( محمول درآنها جزو ذات موضوع يا از لوازم ذات موضوع است) همان قضاياى ذاتيهاى هستند كه منطقيين در مقدمات برهان شرط مىدانند، زيرا محمول در اين قضايا ذاتى موضوع است( ذاتى باب برهان) اين نوع محمولات، محمولات بلاواسطه هم ناميده مىشوند.