روش جديد اخلاق اسلامى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٤٨ - سخنى پيرامون توكل

عجيبى دارد و در چند جا بندگان را به آن امر فرموده است.[١]

إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِينَ إِذا ذُكِرَ اللَّهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ إِذا تُلِيَتْ عَلَيْهِمْ آياتُهُ زادَتْهُمْ إِيماناً وَ عَلى‌ رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ‌ «مؤمنين فقط كسانى اند كه وقتى خدا ياد شد دلهاى شان بهراسد و در موقع تلاوت آيات خدا برايشان ايمانشان زياد گردد. و بر پروردگارشان اعتماد (توكل) كنند.»

فَإِذا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ‌ «وقتى تصميم گرفتى بر خداوند توكل كن همانا خداوند متوكلين را دوست دارد.»

إِنْ كُنْتُمْ آمَنْتُمْ بِاللَّهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوا إِنْ كُنْتُمْ مُسْلِمِينَ‌[٢] «اگر بخدا ايمان آورده‌ايد بر او توكل كنيد اگر مسلمان هستيد!»

سخنى پيرامون توكل‌

توكل با تلاش و سعى در بدست آوردن مسببات از راه اسباب آن منافاتى ندارد. و اسلام مردم را به تحصيل اسباب امر فرموده است لذا مى‌گويد: وقتى (برمبناى موازين عقلائى) تصميم گرفتى توكل كن.

جان كلام در اين است كه توكل ترك اسباب نيست بلكه نفس استقلال اسباب و اعتماد اصلى بر اراده پروردگار است كه مسبب‌

[١] - سوره آل عمران/ آيه ١٣٢- ١٦٠، سوره مائده/ آيه ١١، سوره/ توبه ٥١، سوره ابراهيم/ آيه ١١ و سوره مجادله/ آيه ١٠

[٢] - سوره يونس/ آيه ٨٤.