روش جديد اخلاق اسلامى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٥ - ١ - تعريف اخلاق

مقدمه‌

در اين مقدمه، قبل از بيان مطالب مقصود اخلاق اسلامى، لازم است به يك سلسله از مطالب سودمند ديگر اشاره شود تا بصيرت و آگاهى خواننده به هدفش بيشتر گردد. و اين مطالب در دوازده عنوان گردآورى شده است.

١- تعريف اخلاق‌

برخى در تعريف علم الاخلاق‌[١] گفته‌اند: «فنى است كه از ملكات انسانى مربوط بقوه نباتى و قوه حيوانى و قوه انسانى بحث مى‌كند. و فضايل را از رذايل تميز مى‌دهد تا به اتصاف انسان به فضائل، سعادت علمى خود را به كمال رساند و آنگهى اعمالى انجام دهد كه تحسين عمومى و ثناى جميل را كسب نمايد.»[٢]

اخلاق، مطلق خويهاى نفس است كه منشأ اعمال گوناگونى‌

[١] - الخلق- بضم الخاء- هو الذين و الطبع و السجية و حقيقة انه لصورة الانسان الباطنة و هي نفسه و اوصافها و معانيها المختصة بها منزلة الخلق- بفتح الخاء- لصورته الظاهرة و اوصافها و معانيها و لهما اوصاف حسنة و قبيحة و قد روي: حسن الخلق( بالضم) للنفس و حسن الخلق( بالفتح) للبدن هكذا قيل.

[٢] - درباره هدف بودن تحسين عمومى در آينده صحبت خواهد شد و خواننده به بى پايگى آن متوجه خواهد گرديد. بهر حال بايد پذيرفت كه ملكات نفسى و اعمال بدنى مكمل همديگرند و هر كدام بدون ديگرى عادتا قابل دوام نيست و به تعدد مراتب اشكال دور برطرف مى‌گردد.