روش جديد اخلاق اسلامى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٧٤ - نظر اندازى آخر

بدست آوردن مراتب بالاى آن مطالعه فيزلوژى انسان و توجه به فضاى بى منتهى با ميلياردها ستاره آن، و عالم طبيعت مفيد است، يقين از راه استدلال و مطالعه براهين گوناگون و دلايل متفاوت‌[١] و عبادت نمودن حاصل مى‌شود، در راضى بودن از خدا تا حدود زيادى بايد از عقل استفاده نمود كه علل فقر، مرض، محروميتها و بدبختيها را تا حد كافى تحليل نمايد و از تعلق قضاى الهى به آنان ناراحت نگردد و فهم اين مسايل بر علاوه استقامت ذهن و خوبى سليقه محتاج به مطالعات زيادى است كه اكثر طلاب علوم در رسيدن به آنها ناموفق بوده‌اند.

وفادارى به عهد بالمعنى الاعم همان عدالت است و عبارت از بجا آوردن واجبات و ترك محرمات است كه فقط تصميم جدى و مردانه مى‌خواهد كه يا از ترس عقاب و طمع در ثواب و يا از دوستى خدا مثلًا نشئت مى‌گيرد و كار آسانى نيست. وَ قَلِيلٌ مِنْ عِبادِيَ الشَّكُورُ

دسته سوم: كه شامل بقيه صفات است حد متوسط را دارد. بهر حال براى حصول اين صفات اولًا بايد به حفظ آنها از طريق تكرار همت گمارد و غفلت نورزيد كه فراموش نشود و ثانياً توجه‌

[١] - يك دانشمند زرنگ مى‌تواند شاگردان مبتدى خود را از راه تلقين بحد يقين رساند، ولى محصلين فهميده را نمى‌شود از راه تلقين بجائى رساند و بايد به قناعت عقل او پرداخت.