روش جديد اخلاق اسلامى - محسنى، شيخ محمد آصف - الصفحة ١٤٦ - چهارم - يقين داشتن

پس بايد از همه جلوتر عقب يقين رفت و آنرا از دو طريق بدست آورد. اول تفكر در معارف اسلامى و مبدأ و معاد دوم عبادتكه آورنده يقين است. وَ اعْبُدْ رَبَّكَ حَتَّى يَأْتِيَكَ الْيَقِينُ‌.[١]

در قرآن مجيد دو بار كلمه‌ حق اليقين‌ و يك بار كلمه‌ علم اليقين‌ و يك بار كلمه‌ عين اليقين‌ ذكر شده است كه احتمال مى‌رود كلمه «عين» و «حق» و «علم» تأكيد كلمه «يقين» باشد ولى بعضى از دانشمندان‌ علم اليقين‌ را علمى مى‌دانند كه از راه دليل حاصل مى‌شود مانند علم به آتش از ديدن دود و حق اليقين‌ را علمى مى‌دانند كه از مشاهده حاصل مى‌شود، مانند مشاهده آتش و عين اليقين‌ را حاصل از لمس دانند مثل داخل شدن در آتش.

وفي المعتبرة عن الصادق (ع): «في تفسير قوله تعالي:

لو تعلمون علم اليقين قال المعائنه»[٢]

بهر حال يكى از آثار يقين نفى آثار معاصى در زمان قبل از اسلام است كه امام باقر (ع) در صحيح ابى عبيده مى‌فرمايد: «كه جمعى نزد حضرت پيامبر اسلام (ص) پس از مسلمان شدن مشرف‌

[١] - بطور نمونه سلمان فارسى و بوعلى سينا را با هم مقايسه كنيد اولى از نظر علم دومى از نظر عبادت با هم قابل مقايسه نيستند ولى يقين سلمان بمراتب بيشتر از يقين طرف اوست در مثال اصرار نمى‌شود ابوذر يا مقداد را با فارابى يا سهروردى قياس كنيد يا ميثم تمارا با فخر رازى ...

[٢] - ص ١٧٦ ج ٧٠ بحار الانوار