صدیق و صدیقه کیانند؟ - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢١٢
محمّد بن اسحاق در المَغازى آورده است :
مردم ، روز اُحُد ، از اطراف پيامبر مىگريختند ، حتى عثمان بن عفّان ؛ زيرا او اول کسى بود که فرار کرد و به مدينه در آمد ، درباره او نازل شد : إِنَّ الَّذِينَ تَوَلَّوْا يَوْمَ الْتَقَى الْجَمْعَانِ ؛[٤١٩] کسانى که روز برخورد دو گروه ، روى گرداندند و گريختند .[٤٢٠]
فخر رازى مىنويسد :
از فراريان عُمَر بود جز اينکه او از نخستينِ آنها نبود و زياد دور نشد ، بلکه بر کوه ثابت ماند تا پيامبر بر آن بالا رود .
از آنان عثمان بن عفّان بود که با دو نفر از انصار ـ سعد و عُقْبَه ـ پا به فرار گذاشت ، آنان گريختند تا به جاى دورى رسيدند ، آن گاه بعد از سه روز بازگشتند ![٤٢١]
نيشابورى مىگويد که ، قَفّال گفت :
آنچه اخبار ـ فى الجمله ـ بر آن دلالت دارد اين است که گروه اندکى روى گرداندند و فرار کردند و دور شدند ، بعضى شان به مدينه درآمدند و بعضى شان به جوانب ديگر رفتند و از جمله فرار کنندگان عُمَر بود .[٤٢٢]
آلوسى مىنويسد :
[٤١٩] . سوره آل عمران (٣) آيه ١٥٥ -
[٤٢٠] . المغازى ١ : ٢٧٨ ـ ٢٧٩ ؛ و نگاه کنيد به ، صحيح بخارى ٥ : ٣٥ (از عثمان بن موهب) ؛ مجمع الزوائد ٩ : ١١٥ -
[٤٢١] . تفسير فخر رازى ٩ : ٤٢ -
[٤٢٢] . تفسير نيشابورى ٢ : ٢٨٧ -