صدیق و صدیقه کیانند؟ - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٩٢
اگر اين استدلالِ آنان درست باشد که در قضيه فَدَک ، شهادت کامل نشد ـ زيرا شاهدْ تنها على و اُمّ اَيْمَن بود ـ با سيره حُکام ، از جمله ابوبکر ، چه مىکنند که با يک شاهد و قَسَم ، حکم صادر مىکردند ؟!
در کنْزُ العُمّال آمده است :
رسول خدا و ابوبکر و عمر و عثمان به شهادت يک نفر با قَسَم ، حکم صادر مىکردند.[١٥٧]
دار قُطْنى از على ١ روايت کرده است که :
ابوبکر و عُمَر و عثمان با يمين (قَسَم) و يک شاهد حکم مىکردند.[١٥٨]
و نيز از على ١ روايت است که فرمود :
جبرئيل بر پيامبر نازل شد به قَسَم با يک شاهد.[١٥٩]
از ابن عبّاس نقل است که :
رسول خدا به قَسَم با يک شاهد حکم کرد.[١٦٠]
نَووىّ در شرح خود بر صحيح مسلم مىنويسد :
جمهور علماى اسلام ـ از صحابه و تابعان تا علماى ساير شهرها بعدِ ايشان ـ به يک شاهد و سوگندِ مُدَّعِى در اموال و (آنچه مقصود از آن اموال مىباشد) حکم دادهاند.
ابوبکر ، و على ، و عمر بن عبدالعزيز ، و مالک بن اَنَس ، و شافعى ، و
[١٥٧] . کنز العمّال ٧ : ٢٦ ، حديث ١٧٧٨٦ (به نقل از دارقطنى) .
[١٥٨] . سنن دارقطنى ٤ : ١٣٧ ؛ سنن بيهقى ١٠ : ١٧٣ -
[١٥٩] . کنز العمّال ٥ : ٨٢٦ ، حديث ١٤٤٩٨ ؛ الدر المنثور ٦ : ١٣٥ -
[١٦٠] . صحيح مسلم ٥ : ١٢٨ (کتاب الأقضية ، باب القضاء باليمين والشاهد) .