صدیق و صدیقه کیانند؟ - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ٢٩٨
این مجموعه ، به بانگ اَذان اختصاص دارد و اذانِ اصیل و تحریف شده را تبیین میکند و در سه جلد سامان یافته است :
حَيَّ عَلَی خیر العمل ، الشَّرعیّة والشّعاریة (شرعی و شعار بودن حیعله سوم در اذان)
نویسنده در این کتاب ، به تاریخ اذان و آغاز تشریع آن میپردازد که آیا با وحی پدید آمد یا بر اساس رؤیا سامان یافت .
در این راستا ، قول مشهور نزد اهل سنت را ـ که تشریع اذان را بر اساسِ خواب میدانند ـ به چالش میکشد و این نگرش را به قرشیان باز میگرداند که در تحریف احکام شرعی ـ از جمله اذان ـ میکوشیدند .
سپس ثابت میشود که حیعله سوم در عهد پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم جزو اذان بود و ٢٦ نفر از صحابه و اهل بیت به آن اذان دادند .
در ادامه ، مقصود از «حَيَّ عَلَی خَیْرِ العَمَل» بیان میشود و اینکه بلال حبشی از اذان برای ابوبکر و عُمَر خودداری ورزید ، در حالی که برای حضرت فاطمه و امام حسن و امام حسین ٤ اذان داد .
عُمَر و پیروان مکتب خلفا سعی داشتند این حیعله را از اذان بردارند و به جای آن ، جمله «الصَّلاةُ خَیرٌ مِنَ النَّوم» (نماز از خواب بهتر است) را بگذارند . در مقابل نهضتهای شیعی بر بانگ این حیعله در اذان پای میفشردند ، هر چند به بهای گزافی میانجامید و آنان را در رنج و سختی میافکند .
از این رو ، فصل پایانی کتاب ، به تاریخ عقایدی و سیاسی حیعله سوم ، میپردازد .
این کتاب ، بارها به چاپ رسید . نخستین بار مؤسسه امام علی علیهالسلام آن را به