صدیق و صدیقه کیانند؟ - الشهرستاني، السيد علي - الصفحة ١٤
بارى ، فرافکنىِ هاله اى از اُبُهَّت بر پيشينيان ، بعضى را در اين تناقض گويىها مىاندازد ؛ زيرا صحابه ـ مانند ديگر انسانها ـ با ميزآنهای الهى ارزیابی میشوند ؛ هرکس به خدا و پيامبر و کتابها و احکام او ايمان آورد و مسيرِ هدايت را در پيش گيرد ، هدايت مىيابد ؛ و هرکه از اين راه دور افتد ، خودش را گمراه مىسازد .
صِرف صحابى پيامبر بودن ، باز نمىدارد از اينکه در آرا و ديدگاههای صحابى خدشه نشود ؛ زيرا جايگاهِ پيامبر چون خورشيدِ درخشان است و کسانى که مُصاحِب و همراه اويند ، چون آينهاند . هر اندازه آينه صاف باشد ، به همان ميزان پرتو و نورِ نُبوّت در آن بازتاب مىيابد ، در آينه کدر و تيره ، نور خورشيد جز بر زنگار نمىافزايد . در اين هنگام ، نقص از مُصاحِب است نه از مُصاحَب ٠ -
امام زين العابدين ١ صحابیانی را مىستايد ، که بر روشِ پیامبر صلیاللهعلیهوآلهوسلم استوار ماندند و [ سنّت او را ] تبديل و تغيير ندادند ، مىفرمايد :
اللّهُمَّ وَاَصْحابُ مُحَمَّد خاصّةً الذينَ اَحْسَنُوا الصَّحابَةَ والّذينَ اَبْلَوُا البَلاءَ الحَسَنَ في نَصْرِه ، وکانَفُوهُ واَسْرَعُوا اِلى وِفادَتِه ، وَسابَقُوا اِلى دَعْوَتِهِ ، وَاسْتَجابُو لَه حَيث اَسْمَعَهُم حُجَّةَ رِسالاته ؛ وفارَقُوا الأزواجَ والأَولادَ في إظهار کلِمَته ، وقاتَلُوا الآباءَ والأبناءَ في تثبيتِ نُبُوَّته ، وَانْتَصَرُوا به ؛ وَمَن کانوا مُنْطوينَ على مَحَبَّتِهِ يَرْجُونَ تِجارةً لَنْ تَبُورَ في مَوَدَّتِه ؛ والّذين هَجَرَتْهُم العَشائر إذ تَعَلَّقُوا بِعُرْوتِه ، وَانْتَفَتْ منهم القَراباتُ إذ سَکنُوا في ظلّ قَرابَتِه ؛ فلا تَنْسَ لهم اللهمَّ ما تَرَکوا لک وفيک . وَاَرْضِهِم مِن رِضوانِک