رساله نور علي نور در ذکر و ذاکر و مذکور - حسن زاده آملي، حسن - الصفحة ١٥٤ - توضيح صد و چهلم در بيان مراتب و اقسام طهارت در انسان

و طهارت روح از حظوظ شريفه اى كه مرجو از حق تعالى است , چون معرفتش و قرب و مشاهدتش و ديگر انواع نعيم روحانى . و به قول شيخ در نمط تاسع اشارات در مقامات العارفين : من آثر العرفان للعرفان فقد قال بالثانى . و به اين نظر( علم) حجاب باشد و اين وجه ديگر است در معنى العلم حجاب الله الاكبر , آرى .

تو بندگى چو گدايان به شرط مزد مكن *** كه خواجه خود صفت بنده پرورى داند

قال النبى ( ص ) : قال الله تعالى من شغله ذكرى عن مسالتى اعطيته افضل ما اعطى السائلين ( مصباح الشريعه ) .

و طهارت حقيقت انسانيه از عوز و فقدان آنچه كه در جمعيت است و از تغير صورت و حقيقت آنچه كه از جانب حق تعالى بدو واصل مى شود .

و طهارت سر انسان سر انسان آن حصه وجودى از مطلق تجلى جمعى است كه بدان حصه به حق مطلق مستند است , و از حيثيت همين حصه به حق مطلق مرتبط است و طهارت سر به اتصالش به حق مطلق و زوال احكام تقييديه اى كه به سبب معيت با عين ثابته اش كه مجلاى قابل تجلى و مقيد آنست عارض وى مى گردد , مى باشد . زيرا كه حكم حتمى و سنت بتى حق سبحانه است كه هر تجلى و صفات آن تابع مجلائى كه مرآت آنست مى باشد , ولن تجد لسنه الله تبديلا ولن تجد لسنه الله تحويلا .

و طهارت خاصه انسان , بعد از تجاوز او از طهارت بدن و روح و سرش , به مقدار تحقق او به حق تعالى , و احتظاء او به تجلى ذاتى حق سبحانه است .

حجاب راه توئى حافظ از ميان بر خيز *** خوشا كسى كه در اين راه بى حجاب رود

اين مرتبه از طهارت خاصه به انسان اعلى مراتب طهارت است . بعد از تجلى ذاتى حجابى نيست و كمل را جز اين تجلى مستقرى نيست با حضور تام , فى مقعد صدق عند مليك مقتدر , و معيت منبسطه ذاتيه بر عالم غيب و شهادت و آنچه كه غيب و شهادت مشتمل برآنند . و بدانكه به قدر نيستى تو حق ظاهر مى شود , نمى بينى كه در ركوع سبحان ربى العظيم مى گوئى , و در سجود سبحان ربى الاعلى . عارف شبسترى فرمايد :