حج در آینه عرفان - حسین انصاریان - الصفحة ١٨٢ - جلوه اي از بندگي ابراهيم و اسماعيل(عليهما السلام)

و هم آهنگ و به تمام معني تسليم حق تربيت شوند تا مانند همه پديده هاي جهان، از ذرات تا كرات در محور حق و عدل بگردند.

( وَمِن ذُرِّيَّتِنَا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَكَ )[١].

و نيز از دودمان ما امتي كه تسليم تو باشند پديد آر.

آري، زائر بايد به اين حقيقت توجه داشته باشد و سعي و كوشش نمايد كه خود را به حريم تسليم برساند، نه اين كه در آنجا به صورت ظاهر تسليم شود و پس از بازگشت از حج، دوباره همان شود كه بود.

( وَأَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا )[٢].

و راه و رسم عبادتمان را به ما نشان ده.

از خدا مي خواهند تا جزء به جزء عبادات و محل هاي آن را نشان دهد، يا چنان تعليم دهد كه مانند ديدن باشد، بنابراين از آغاز تأسيس بيت، همه مناسك طبق فرمان الهي بوده و ابراهيم به آن متعبد گشته، اين مناسك از طواف و سعي شروع مي شود و با قرباني كه رمز اسلام كامل است، تكميل مي گردد و هر يك از اين مناسك از طواف و نماز و سعي و وقوف به عرفات و مشعر و رمي و ذبح، رمز يكي از مراتب تكامل در توحيد مي باشد.

آن گاه از خداوند طلب توبه مي كنند و گويا مراتب صعودي تسليم در مسلمانان و تعبد در مناسك و توبه صورت ديگري است از راه برگشت

[١] بقره ( ٢ ) : ١٢٨.

[٢] بقره (٢) : ١٢٨.