حج در آینه عرفان - حسین انصاریان - الصفحة ١٧١ - درس هايي از زيارت كعبه

جعل «مثابة»، يعني بازگشت گاه، همانند جعل امامت است كه در آيات شريفه قبل از اين آيه در حق ابراهيم (عليه السلام) بيان داشته، امامتي كه خدا قرار مي دهد، براي اين كه دل ها به سوي آن متوجه شود و پس از توجه دل، عقيده انسان و عمل و اخلاقش در سايه رهبري امام بر حق، مستقيم گردد، تا در نتيجه جهان پر از عدل و داد شود و بساط بيدادگري و ظلم و خيانت برچيده گردد.

قرار دادن بيت به صورت مثابة نيز مطابق با گرايش نفساني انسان به محل امن و عدل مي باشد.

نفسي كه طبيعتاً جوياي واقعيت است، اين جويايي مانند امام جويي است و توجه به چنين خانه اي كه فطرت حق جويي و عدل را بيدار سازد، از كشش ها و خواسته هاي دروني آدمي و به سود وي مي باشد.

همان طور كه عده اي به سوي شهوات و برتري جويي و محيط مناسب به آن مي گرايند، گروهي هم تحت رهبري فطرت و تربيت پيامبران مي كوشند تا ارزش هاي انسان را بالا ببرند و قوي گردانند و خود را به محيط خير و حق رسانند.

پس اين گونه انگيزه تعالي جويي و برتري خواهي از خواسته هاي فطرت، بلكه يگانه خواسته و جاذبه بشري است و خواسته و انگيزه هاي ديگر از ريشه هاي نفسي و حيواني برمي آيد.

« للناس » : در آيه گويا اشاره به همان جهت انسانيت است، اينگونه انگيزه ها و مبادي عالي انساني چون مبتلاي به بندها و جاذبه هاي غرايز مادي است، مي كوشد تا خود را از اين بند برهاند و به كمالات شايسته خود برساند، از اين رو انسان همين كه امام را با ابتلائات معنوي و اتمام