زیبا های اخلاق - حسین انصاریان - الصفحة ٣٣٦ - پاداش حسن خلق

المُجاهِدَ فِى سَبيلِ اللهِ يَغدُو عَلَيهِ وَيَرُوحُ[١] .

خداى تبارك و تعالى يقيناً بنده ى خود را بر حسن خلق پاداشى چون پاداش رزمنده اى كه شبانه روز در راه خدا مى رزميده عطا مى كند .

انسان وقتى همه ى مردم را ـ از زن و فرزند گرفته تا غريبه ترين غريبه ها ـ بنده ى خدا ببيند و خود را نيز در همان جايگاه مشاهده كند و اين حقيقت را هم به خود بقبولاند كه همه از او بهترند ، جايى براى به كارگيرى زشتى هاى اخلاق نسبت به بندگان خدا نمى ماند ، بلكه كوشش انسان در اين نقطه متمركز مى شود كه با همگان در سايه ى پرمايه ى حسنات اخلاقى رفتار كند و حتى بدى هاى اخلاقى آنان را با زيبايى هاى اخلاقى پاسخ دهد ، چنان كه خداى مهربان در قرآن مجيد از پيامبرش ، تلافى بدى ها را با خوبى ها خواسته ، و اين واقعيت در حقيقت اوج اخلاق و قلّه ى معنوى خصلت هاى مثبت است .

( وَلاَ تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلاَ الْسَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ ^ وَمَا يُلَقَّاهَا إِلاَّ الَّذِينَ صَبَرُوا وَمَا يُلَقَّاهَا إِلاَّ ذُو حَظٍّ عَظِيم )[٢] .

و نيكى با بدى يكسان است . ] بدى را [ به آنچه خود بهتر است دفع كن ; آن گاه كسى كه ميان تو و ميان او دشمنى است ، گويى دوستى يكدل مى گردد . و اين ] خصلت [ را جز كسانى كه شكيبا بوده اند نمى يابند و آن را جز صاحب بهره اى بزرگ ، نخواهد يافت .

آيه اى است كم نظير ، همراه با عالى ترين مسائل معنوى و ارزشى ، در بخش اوّل آيه اعلام مى كند كه هرگز حسنه و نيكى و زشتى و بدى اخلاقى يكسان

[١] كافى : ٢ / ١٠١ ، باب حسن الخلق ، حديث ١٢ ; بحار الانوار : ٦٨ / ٣٧٧ ، باب ٩٢ ، حديث ١٠ .

[٢] فصلت ( ٤١ ) : ٣٤ ـ ٣٥ .