زیبا های اخلاق - حسین انصاریان - الصفحة ١٠٦ - مصاديق حسن خلق

الاْخِرَةِ حَسَنَةً )

[١] مى فرمايد : مراد از حسنه ى آخرت رضا و خشنودى خدا و بهشت است . و مراد از حسنه ى دنيا فراخى رزق و معاش و حسن خلق است .

حضرت على (عليه السلام) به يكى از يارانش به نام نوف فرمود :

صِل رَحِمَك يزيدُ اللهُ فِى عُمرِكَ ، وحَسِّن خُلقِك يُخفِّفُ اللهَ حِسابَك[٢] .

صله ى رحم كن تا خدا به عمرت بيفزايد و اخلاقت را نيكو گردان تا خدا حسابت را بر تو آسان گيرد .

مصاديق حسن خلق

آيات قرآن و روايات اين حقايق را از مكارم اخلاق و ارزش هاى رفتارى و از مصاديق حسن خلق دانسته اند : راستى در گفتار ، بذل و بخشش به تهيدست ، تلافى كردن خوبى ديگران ، حفظ امانت ، صله ى رحم ، حفظ عهد و امان و ضمان و حرمت و حق همسايه و رفيق ، حيا ، شجاعت ، صبر ، مهماندارى ، وفاى به عهد ، نرمى ، مدارا ، ملاطفت ، حفظ آبروى مردم ، گذشت از كسانى كه به انسان ستم روا داشته اند ، انس و الفت با مردم ، آسان گرفتن به ديگران ، انصاف ، عدالت ، قناعت ، احترام به بزرگ تر ، ترحّم به كوچك تر ، رعايت ايتام ، خيرخواهى ، دور بودن از حسد و تجاوز و حرص و تكبر و ريا و خشم و سخت دلى و . . . .

پيامبر اسلام (صلى الله عليه وآله وسلم) فرمود :

مِن سَعادةِ المَرءِ حُسْنُ الخُلُقِ وَمِن شَقاوَتِهِ سُوءُ الخُلُقِ[٣] .

از خوشبختى مرد حسن خلق و از بدبختى اش بدخلقى است .

[١] بقره ( ٢ ) : ٢٠١ .

[٢] امالى صدوق: ٢٠٩، المجلس السابع والثلاثون، حديث ٩; بحار الانوار : ٦٨ / ٣٨٣ ، باب ٩٢ ، حديث ٢٠.

[٣] كنز العمال : ٣ / ١٢ ; مجموعه ى ورام : ٢ / ٢٥٠ ، الجزء الثانى .