زیبا های اخلاق - حسین انصاریان - الصفحة ١٧٣ - رسيدن به عرفان عملى در پرتو حسنات اخلاقى

پرستش مى داند[١] .

چنين انسانى است كه قلبش تسليم خدا و باور دارنده ى قيامت و مطيع فرامين خدا و رسول و آراسته به مكارم اخلاقى و فضايل معنوى است .

صدر المتألّهين فيلسوف بزرگ اسلامى و عارف نامدار مى فرمايد :

مراتب قوّه ى عمليّه چهار قسم است :

١ ـ تهذيب و پيرايش منش ظاهر ، با به كار گرفتن قوانين آسمانى قرآن ، مانند قيام به عبادات و كفّ نفس از مشتهيات ممنوعه كه زمينه ى سازش روزه دارى است .

٢ ـ پاك كردن درون از عادت هاى زشت و بد و خلق و خوى ناپسند و پست .

٣ ـ آرايش نفس و روان با صورت هاى قدسى .

٤ ـ فنا و نيستى در ذات خود با ملاحظه ى جمال و جلال حضرت ربّ العالمين .

اين كه در روايتى از رسول خدا نقل شده :

مَا أخلصَ عَبد للهِ أربعينَ صَباحاً إلاَّ جَرَت يَنابِيعُ الحِكْمةِ مِن قَلبِه عَلى لِسانهِ[٢] .

عبد خود را به مدت چهل روز براى خدا خالص نمى كند ، مگر اين كه چشمه هاى حكمت از دلش بر زبانش جارى مى شود .

منظور از اين خلوص ، يقيناً خلوص نيّت و پاك كردن باطن از همه ى رذايل و پاكيزه كردن ظاهر از خبائث اعمال است .

عطار عارف نامدار در اين زمينه مى فرمايد :

[١] اشارات : ٣ / ٣٧٥ .

[٢] عيون اخبار الرضا : ٢ / ٦٩ ، باب ٣١ ، حديث ٣٢١ ; بحار الانوار : ٦٧ / ٢٤٢ ، باب ٥٤ ، حديث ١٠ .