تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٨ - شرحها

شرحها

در این آیات ابتدا موقعیت و عظمت قرآن بیان شده آن گاه از سنت الهی سخن رفته که اعراض مردم جلو سنّت خدا را نمی‌گیرد، بلکه خدا به ارسال رسل و انزال کتب ادامه می‌دهد و مستهزءان را تار و مار می‌کند.
سپس در شش آیه اخیر، آفرینش جهان و تدبیر آن یاد آوری شده که یعنی:
مشرکان با آنکه آفرینش و تدبیر خدا را اذعان دارند باز از خدا و فرموده‌های او اعراض می‌کنند و یا منظور آنست که: خدا از آفریدن وسائل زندگی غفلت نکرده از هدایت شما نیز غفلت نمی‌کند.
١ تا ٣- حم وَ الْکِتابِ الْمُبِینِ إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِیًّا لَعَلَّکُمْ تَعْقِلُونَ.
در همه حوامیم بلا فاصله سخن از قرآن است و آن حکایت از نوعی هماهنگی میان آنها دارد، مگر سوره شوری که در آن نیز کَذلِکَ أَوْحَیْنا آمده است.
«المبین» به معنی بیان کننده راه هدایت یا به معنی آشکار و قابل فهم است إِنَّا جَعَلْناهُ ... جواب قسم است، منظور از «عربیا» اگر لغت عرب باشد معنی چنین می‌شود: ما آن را به زبان عربی نازل کردیم تا بفهمید «لعل» در اینگونه موارد معنی تعلیل می‌دهد نه امید.
در قاموس قرآن گفته‌ام: اخفش و کسایی بر تعلیل بودن آن تصریح کرده‌اند آیه إِنَّا جَعَلْناهُ ... حاکی است که قرآن حقیقتی ما وراء عربیت دارد و آن از درک عقول بالاتر است چنان که در آیه بعدی خواهد آمد.