تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٥٥ - شرحها

نهج البلاغه با جدّ مقابل آمده است
«فانه اللَّه و الجد لا اللعب»
خطبه/ ١٣٠.
قیله: مصدر است مانند قول. در اقرب الموارد گوید: «قال یقول، قولا و قالا و قیلا».
فاصفح: صفح: عدم ملامت «ترک التثریب» راغب گوید: آن از عفو ابلغ است، طبرسی آن را با عفو و تجاوز از ذنب یکی می‌داند قول راغب بهتر به نظر می‌آید تا در آیاتی نظیر وَ إِنْ تَعْفُوا وَ تَصْفَحُوا ...
تغابن/ ١٤ تکرار لازم نیاید.

شرحها

آیات شریفه تتمه مطالب گذشته است که مشرکان تهدید و توبیخ شده‌اند، و نیز فرزند داشتن خدا نفی شده است، به دنبال آن، ربوبیت و الوهیت مطلق برای خدا در ترسیم بسیار عالی بیان گردیده است، سپس با رمز تهدید فَسَوْفَ یَعْلَمُونَ سوره مبارکه به پایان می‌رسد.
٧٩- أَمْ أَبْرَمُوا أَمْراً فَإِنَّا مُبْرِمُونَ ام در اینجا منقطعه و به معنی «بل» است یعنی: بلکه آنها برای حیله‌ای تصمیم گرفته‌اند، ما نیز در مقابلشان تصمیم قاطع گرفته‌ایم نظیر: أَمْ یُرِیدُونَ کَیْداً فَالَّذِینَ کَفَرُوا هُمُ الْمَکِیدُونَ طور/ ٤٢.
٨٠- أَمْ یَحْسَبُونَ أَنَّا لا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَ نَجْواهُمْ بَلی وَ رُسُلُنا لَدَیْهِمْ یَکْتُبُونَ ام مانند سابق به معنی «بل» است، راجع به مکنونات خاطر آنهاست چنان که «نجواهم» راجع به گفته‌هایی است که از دیگران پنهان می‌دارند.
علی هذا «یکتبون» راجع به نجوی و کارهای دیگر است زیرا ملائکه از مکنونات