تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٦٨ - نکتهها

نکته‌ها

نزول قرآن: در رابطه با نزول قرآن در مقدمه تفسیر به طور مشروح سخن گفته‌ایم، چیز قابل دقتی که در آنجا گفته شد آن بود که باحتمال قوی حضرت رسول صلّی اللَّه علیه و آله با نزول اولی، همه مطالب قرآن را می‌دانست، احتیاج به نزول دوم برای ادا کردن به شکل اعجاز بود، به عبارت دیگر اگر آن حضرت بدون آمدن جبرئیل خودش مطالب را ادا می‌کرد مانند گفته‌های دیگرش می‌شد نه به صورت اعجاز.
آنجا که قرآن می‌فرماید: لا تُحَرِّکْ بِهِ لِسانَکَ لِتَعْجَلَ بِهِ إِنَّ عَلَیْنا جَمْعَهُ وَ قُرْآنَهُ فَإِذا قَرَأْناهُ فَاتَّبِعْ قُرْآنَهُ
قیامة/ ١٧، معلوم می‌شود که آن بزرگوار قبل از خواندن جبرئیل، مطلب را می‌دانسته است ولی لازم بود که جبرئیل بخواند آن وقت او مطابق جبرئیل بخواند زیرا که او به صورت اعجاز می‌خواند، روایتی در این زمینه در سوره قیامت آیه ١٨ خواهد آمد.
نظیر کسی که مطالب خویش را نمی‌تواند به صورت شعر ادا کند، باید شاعری باو تعلیم دهد وانگهی لازم بود اندازه آنچه را که می‌بایست گفته شود جبرئیل تعیین نماید، پس نزول ثانوی برای ادا کردن به صورت اعجاز بود و نیز تا وحی ادامه یابد و قلب آن جناب مطمئن و تثبیت شود کَذلِکَ لِنُثَبِّتَ بِهِ فُؤادَکَ.
مزید بر آنچه در اینجا و در مقدمه گذشت می‌گوئیم: در شب قدر همه قرآن با تفصیل تمام به قلب رسول خدا نازل گردید چون آن شب شب تفصیل است نه اجمال علی هذا تمام ناسخها و منسوخها و حتی جریانهایی که بعد از مدتها بنا بود اتفاق بیافتد نظیر قَدْ سَمِعَ اللَّهُ قَوْلَ الَّتِی تُجادِلُکَ فِی زَوْجِها ... مجادله/ ١ و نظیر وَ إِذْ أَسَرَّ النَّبِیُّ إِلی بَعْضِ أَزْواجِهِ حَدِیثاً ... تحریم/ ٣ همه با تفصیل کامل در شب قدر