تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٥٢ - نکتهها

نکته‌ها

فتح خیبر:
در رابطه با آیه وَعَدَکُمُ اللَّهُ مَغانِمَ کَثِیرَةً تَأْخُذُونَها که گذشت، لازم است جریان فتح خیبر ذکر شود، چنان که مفسران نیز در ذیل همین آیه نقل کرده‌اند.
خیبر واحه‌ایست در هشتاد کیلومتری مدینه به طرف شام که یهود در آن ساکن بوده و قلعه‌های محکمی داشتند، یهود بنی نضیر پس از رانده شدن از مدینه در آنجا ساکن شدند، یهود خیبر را خاضع و مطیع خود نمودند، سپس شروع به توطئه بر علیه مسلمانان کردند، و همانها بودند که جنگ خندق را تدارک دیدند و بنی قریظه و قریش و غطفان را به جنگ با مدینه برانگیختند، لذا حضرت به آنجا لشکر کشید و در سال هفتم هجرت آنجا را فتح و مشکل یهود را حل کرد.
در مجمع البیان فرموده: چون رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله از حدیبیه برگشت بیست شب در مدینه بود آن گاه برای فتح خیبر از مدینه خارج شد، چون به آنجا نزدیک شدند، به مردم فرمود: توقف کنید، سپس با این کلمات دعا کرد:
«اللهم رب السموات السبع و ما اظللن و رب الارضین السبع و ما اقللن و رب الشیاطین و ما اضللن نسألک خیر هذه القریة و خیر اهلها و خیر ما فیها و نعوذ بک من شرّ هذه القریة و شرّ اهلها و شر ما فیها اقدموا بسم اللَّه».
آن گاه خیبر توسط مسلمانان محاصره شد و جنگ شروع گردید، قلعه‌ها یکی پس از دیگری فتح و تسخیر می‌شد و غنائم فزون از حد به دست مسلمانان می‌افتاد در فتح یکی از قلعه‌ها یهود بسیار پایداری کردند، رسول خدا صلّی اللَّه علیه و آله برای فتح آن، پرچم را به دست ابو بکر داد و فرمان حمله صادر کرد:
ابو بکر حمله کرد و چون آمادگی یهود را دید فرار نمود، روز بعد آن