تفسيراحسنالحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٤٢٠ - نکتهها
٤١- ثُمَّ یُجْزاهُ الْجَزاءَ الْأَوْفی.
هاء در «یجزاه» راجع است به سعی، نائب فاعل آن انسان است یعنی انسان با عمل خویش جزاء داده میشود جزائی تمامتر.
نکتهها
انسان و عمل او:
آیه وَ أَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسانِ إِلَّا ما سَعی
نشان میدهد که انسان فقط به عملش مالک حقیقی است، حقائق دیگری که از نظر
اسلام مسلم است و ناشی از عمل اوست و با این آیه منافات ندارد، انسان به
وسیله ایمان و عمل مشمول شفاعت شافعان میشود و اگر مطلق عمل و ایمان
نداشته باشد مشمول شفاعت نخواهد بود.
انسان از آثاری که در دنیا گذاشته
ثواب یا عقاب میبرد باز نتیجه عمل او است نظیر: وَ نَکْتُبُ ما قَدَّمُوا
وَ آثارَهُمْ یس/ ١٢، هکذا روایات
«من سن سنة حسنة ... من سن سنة سیئة ...»
احسان به مردگان از این قبیل است مردگان در اثر اعمالی که در دنیا کردهاند، زندگان را واداشتهاند که درباره آنها نیکی کنند.
در
کافی از اسحاق بن عمار نقل شده از حضرت کاظم صلوات اللَّه علیه پرسیدم
مردی عمل حج میآورد حج و عمره یا بعض طوافش را برای بعضی از خانوادهاش
قرار میدهد که غائب است و در شهر دیگری زندگی میکند آیا این مقدار از اجر
او کاسته میشود؟
فرمود: آن اعمال هم برای اوست و هم برای صاحبش، او را در مقابل این صله ارحام پاداش دیگری است.
گفتم:
اگر آن کس مرده باشد این اجر به او میرسد، فرمود: آری حتّی گاهی مورد غضب
(خدا) میشود مورد مغفرت قرار میگیرد یا در تنگی میشود