تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣٢٩ - شرحها

آمده: «خرص خرصا: کذب- خرص فیه: حدس».
غمرة: غفلت: جهالت. غمر در اصل به معنی پوشاندن و در زیر گرفتن است «غمره الماء غمرا: علاه و غطاه» غفلت را از آن غمره گویند که درک انسان را پوشانیده است، تاء آن به معنی نوعیّت است.
آن در آیه ظاهرا به معنی جهالت و یا حیرت می‌باشد، زیرا که «ساهون» به معنی غافلان است، باید با هم فرقی داشته باشند.
یهجعون: هجوع: خواب شب، در مفردات و صحاح اللغة و مجمع نیز چنین است «یهجعون» می‌خوابند.

شرحها

در این آیات گوشه‌ای از نظام و تدبیر جهان بازگویی شده آن گاه فرموده:
وعده معاد راست است یعنی: خدای تدبیر کننده جهان، معاد را خواهد آورد، سپس فرموده: منکرین در تعنت و لجاجند و آن گاه آخرت مؤمنان و منکران را بیان کرده است.
١- ٦- وَ الذَّارِیاتِ ذَرْواً فَالْحامِلاتِ وِقْراً فَالْجارِیاتِ یُسْراً فَالْمُقَسِّماتِ أَمْراً إِنَّما تُوعَدُونَ لَصادِقٌ وَ إِنَّ الدِّینَ لَواقِعٌ.
این طرز بیان فقط در سه سوره آمده است: ذاریات و مرسلات و نازعات و در هر سه جواب سوگندها معاد است در اینجا فرموده إِنَّما تُوعَدُونَ لَصادِقٌ و در مرسلات آمده إِنَّما تُوعَدُونَ لَواقِعٌ و در نازعات فرموده: تَرْجُفُ الرَّاجِفَةُ این سوگندها استدلال بر معاد هستند، تناسب میان قسم و مقسم به همین است یعنی: سوگند به این تدبیر که وعده معاد راست است، به عبارت دیگر تدبیر جهان دلیل وجود خدا و توحید اوست و همان خدا معاد را وعده کرده است.
می‌شود گفت منظور از ذاریات بادها هستند که ابرها را از جو دریاها