تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣١٩ - شرحها

کلمه‌ها

ادبار: دبر (بضم اول و دوم): پس. عقب مقابل جلو، جمع آن ادبار است.
تشقق: آن در اصل «تتشقق» به معنی شکافته شدن است.
سراعا: جمع سریع است.
جبار: جبر: اصلاح شی‌ء به نوعی از قهر و نیز بستن ضد شکستن راغب گوید: «اصل الجبر: اصلاح الشی‌ء بضرب من القهر» در قاموس آمده: «الجبر: خلاف الکسر» علی هذا جبّار در آیه به معنی مجبور کننده است.
حشر: جمع کردن: «حشر القوم: جمعهم» آن در آیه جمع و زنده کردن است.

شرحها

در خاتمه سوره، به آن حضرت دستور می‌رسد که در مقابل اذیتهای مشرکان خویشتن داری کند و خدا را مرتب یاد نماید که سبب استقامت است.
سپس اضافه می‌شود که معاد حق است، منتظر صیحه، آن باشد که به کار معاندان رسیدگی شود، آن گاه فرموده: تو نمی‌توانی به ایمان و عمل مجبورشان کنی بلکه اهل خشیت را با قرآن انذار کن.
علی هذا سوره مبارکه همانطور که با مسأله نبوت و معاد شروع شده است با آن دو ختم می‌گردد.
٣٩- فَاصْبِرْ عَلی ما یَقُولُونَ وَ سَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّکَ قَبْلَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَ قَبْلَ الْغُرُوبِ.