تفسيراحسنالحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٢١ - شرحها
است به معنی بد. اما به فتح سین نوعا به معنی فاعل آمده است یعنی پیشامد ناراحت کننده.
دائره: گردش کننده. از ماده «دار، یدور» است مراد از آن پیشامد ناگوار است که بر انسان دور میزند و او را گرفتار میکند.
شرحها
در این آیات میخوانیم که: ما فتح آشکاری را برای تو پیش آوردیم تا گناه
کهنه و تازه تو را بیاموزیم و ... خدا بر قلوب مؤمنان آرامش فرستاد تا بر
ایمانشان بیافزاید و منافقان و کفار را اهل عذاب گرداند این کار بر خدا
آسان است زیرا اسباب جهان در دست خداست.
١- إِنَّا فَتَحْنا لَکَ فَتْحاً مُبِیناً.
منظور از فتح در اینجا صلح حدیبیه است چنان که در بند پنجم از کلیات سوره مشروحا گفته شد.
زمخشری
میگوید: منظور فتح مکه است، به علت محقق الوقوع بودن به صورت ماضی آمده
است، به نظر بعضی مراد فتح خیبر است که بعد از حدیبیه و قبل از فتح مکه
اتفاق افتاد. به قول بعضی فتح معنوی است که پیروزی بر دشمنان ما حجج و
براهین باشد، ولی هیچ یک از اینها با آیات سوره نمیسازد.
٢ و ٣-
لِیَغْفِرَ لَکَ اللَّهُ ما تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِکَ وَ ما تَأَخَّرَ وَ
یُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَیْکَ وَ یَهْدِیَکَ صِراطاً مُسْتَقِیماً وَ
یَنْصُرَکَ اللَّهُ نَصْراً عَزِیزاً.
تعلیل است بر فتح مبین، یعنی فتح را به علت چهار چیز برای تو پیش آوردیم.
ناگفته
نماند: با پیروزی صلح حدیبیه چهار راه بر پیامبر گشوده شد، اول ناراحتی و
فشاری که در قلبش نسبت به آینده اسلام و قرآن داشت بر ظرف