تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣٩٠ - مطالب سوره و غرض آن

در مدینه نازل گشته است، این سخن استحسانی بیش نیست، به نظر می‌آید دیده‌اند که مطلب آن به مدنی بودن شباهت دارد، همچنین است قول حسن مفسّر که گوید: همه‌اش مدنی است، در المیزان فرموده: اعتباری نیست به قول آنکه گوید: بعضی از آیات یا همه آن مدنی است.
و نیز ظاهر آنست که همه سوره به یک بار نازل شده، دلیلی به نزول تدریجی آن نیست.

مطالب سوره و غرض آن

سوره مبارکه با کیفیت وحی شروع می‌شود و سپس مشرکان را محکوم می‌کند که هر چه می‌گویند و هر چه می‌کنند بدعتهای خودشان می‌باشد، دلیلی از جانب خدا ندارند آن گاه مقداری از آیات توحید و تدبیر الهی بیان میشود که همه چیز، حتی خنده، گریه، مرگ، حیات، خلقت نر و ماده، و غیره از خداست: هلاک امتهای مشرک نیز روی نظام خاصی از جانب اوست، سپس با اشاره به معاد و فرمان به سجده و اطاعت، سوره مبارکه به پایان می‌رسد.
گویی غرض سوره آنست که توحید و تدبیر عمومی جهان، ارسال رسل را لازم گرفته است.
٥- توحید خالص آنست که: انسان پس از ایمان به خدا، تمام اعمال خویش را با دستورهای خدایی تطبیق دهد، خواه در اعمال عبادی باشد یا غیر عبادی، غیر از این، عمل انسان به هر طریق که باشد شرک و کفر است تا شرک از جامعه بشریت زدوده نشده، انسانها روی سعادت نخواهند دید.
علی هذا آیاتی که انسان را از شرک نهی می‌کند و آن را اساس بدبختی می‌داند، در عصر حاضر بالاتر از عصر نزول قرآن حائز اهمیتند، زیرا آن روز بتهای بیجان و مجسمه‌های مرده مورد پرستش بودند که کاری از