تفسيراحسن‌الحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٤٨٦ - شرحها

شرحها

پس از یادآوری مقداری از نعمتها در آیات گذشته، در این آیات به مسأله آخرت پرداخته که دنباله زندگی دنیاست، در این آیات عذابها، نعمتها حساب شده است، در مقدمه تفسیر سوره گفته شد:
بعضی گویند: علت نعمت شمرده شدن عذاب آنست که: سبب پرهیز از گناه می‌شود، ولی گفتیم که اینها در مجموع جهان خلقت نعمت و «لا بد منه» است گرچه نسبت به اهل عذاب، بلا و بدبختی است.
٣١ و ٣٢- سَنَفْرُغُ لَکُمْ أَیُّهَ الثَّقَلانِ فَبِأَیِّ آلاءِ ....
آیه صریح است در اینکه روز قیامت، خدا و ملائکه مشغول حساب جن و انس خواهند بود، به طوری که فقط کارشان همین باشد، سین در «سنفرغ» ظاهرا برای تأکید و قسمت است نه به معنی (دوری و نزدیکی) و نیز صریح است که جن مانند انس، آخرت و بهشت و جهنم دارد. این حسابرسی از جمله نعمتهای خداوند است.
٣٣- یا مَعْشَرَ الْجِنِّ وَ الْإِنْسِ إِنِ اسْتَطَعْتُمْ أَنْ تَنْفُذُوا مِنْ أَقْطارِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ فَانْفُذُوا.
به قرینه آیه قبل می‌شود گفت: این خطاب در روز قیامت خواهد بود نظیر: وَ یَوْمَ یَحْشُرُهُمْ جَمِیعاً یا مَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَکْثَرْتُمْ مِنَ الْإِنْسِ ... انعام/ ١٢٨، علی هذا چون جن و انس در محشر جمع شوند خدا گوید: اگر قدرت فرار دارید فرار کنید ولی: لا تَنْفُذُونَ إِلَّا بِسُلْطانٍ نمی‌توانید خارج شوید مگر با تسلط و قدرت خاصی، آن را هم که ندارید.
علی هذا اینکه گفته‌اند: روزی بشر برای خارج شدن، سلطه علمی پیدا خواهد کرد بر خلاف سیاق آیه است.