تفسيراحسنالحديث - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٣٥٨ - غرض از خلقت انسان
عذاب آخرت را نیز در پی خواهند داشت، روزی که جز «ویل» چیزی به آنها نخواهد رسید، میتوان از لفظ «کفروا» فهمید که مراد از «الذین ظلموا» در آیه قبل کافران هستند.
نکتهها
غرض از خلقت انسان:
در رابطه با آیه وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ إِلَّا
لِیَعْبُدُونِ در ذیل آیه وَ هُوَ الَّذِی خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ
فِی سِتَّةِ أَیَّامٍ ... هود/ ٧ به تفضیل سخن گفتهایم، برای تکمیل آن
نکاتی را در اینجا یادآور میشویم:
١- «لیعبدون» نشان میدهد که غرض از
خلقت بشر. عبادت کردن بشر است نه معبود شدن خدا، و گرنه میفرمود: «الا
لاعبد» یا «لاکون لهم معبودا» و آن نقص خدا را میرسانید زیرا تا معبود
نشده فاقد آن کمال خواهد بود، اما «لیعبدون» راجع به عبادت کردن بشر و
رسیدن بشر به کمال مطلوب است. «الا» نشانگر انحصار میباشد.
٢- لام در
«لیعبدون» برای غرض است، فعل باید بالاخره غرضی داشته باشد و گرنه عبث و
سفهی خواهد بود آن غرض سبب کمال صاحب غرض خواهد بود، و چون در خدا نقصانی
نیست، پس آن کمال راجع به فاعل نیست، بلکه راجع به فعل خدا و عاید بر انسان
است.
به عبارت دیگر: غرض از خلقت انسان عبادت است و آن کمالی است عاید بر انسان که نتیجهاش رحمت و مغفرت و سعادت دائمی است.
ناگفته
نماند: در اینجا فعل خدا تابع غرض خارجی نیست، بلکه غرض خارجی از فعل خدا
به وجود میآید، غرض خدا از این خلقت ذات خداست، زیرا که خدا کمال مطلق است
و مقتضای کمال مطلق، خلقت میباشد.