قرآن و آخرين پيامبر - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٢٦ - ٦- وسايل پيشبرد هدف او

شاگرد بزرگ مكتب پيامبر على (ع) به هنگام دادن دستورات جنگى به جنگجويان صفين نيز چنين مى‌گويد:

لاتُقاتلوهم حَتَّى يُبْدِئُوكُمْ ... فَاذا كَانَتْ الهَزِيِمَةُ بِاذنِ اللّهِ فَلاتَقْتُلوا مُدَبراً وَ لا تُصِبُوا مُعَوراً و لا تَجَهَّزوا عَلى جَريحٍ وَ لا تَهَيَّجُوا النِساءَ بِاذَى وَ انْ شَتَمْنَ اعْراضكم وَ سَبَبْنَ امَرائَكُم‌ [١]

: «شما هرگز به جنگ دست نزنيد تا دشمن شروع كند (و شما به عنوان دفاع دست به اسلحه ببريد) ... هنگاميكه به فرمان الهى سپاه دشمن رو به هزيمت نهاد، فراريان را نكشيد، و افرادى كه تسليم شدند به قتل نرسانيد، متعرّض مجروحان نشويد و از آنها انتقام نگيريد.

هرگز زنان را آزار نكنيد اگر چه به شما بد و ناسزا گويند، و به امرا و پيشوايانتان دشنام دهند.»

در داستان فتح مكه ميخوانيم هنگاميكه يكى از فرماندهان سپاه اسلام شعارى داد كه نشانه آمادگى براى انتقام بود و گفت: اليوم يومَ المَلْحَمةِ، اليَومُ تُستحَلُ الحرمةُ، اليوم أَذَلَّ اللّهُ قريشاً: امروز روز جنگ و خونريزى و انتقام است، امروز شخصيتها و احترامات پايمال مى‌گردد، امروز خداوند قريش را خوار كرده است».

فوراً پيامبر دستور بركنارى او را صادر كرد و فرمود به جاى آن شعار چنين شعار دهند:

الْيَومُ يَوْمُ المَرْحَمَه ... الَيومُ اعَزَ اللّه قُرَيشا

: «امروز روز عفو و گذشت و بخشش است، امروز روز عزّت و سربلندى قريش است».

اجتناب و پرهيز او از وسائل غير انسانى و نادرست به اندازه‌اى بود كه حتى اگر مقدمات آن از طرف ديگران نيز فراهم شده بود، آن را برهم‌

[١]. نهج‌البلاغه بخش دوم فرمان ١٤