قرآن و آخرين پيامبر - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥ - تصوير روشنى از حقيقت اعجاز

و متفكران و نوابغ جهان دعوت براى «مقابله بمثل» بكند، و همه را از انجام آن عاجز بداند.

٤- معجزه از نظر زمان، مكان، كيفيت، نوع و ساير شرايط محدود به هيچ حدّى نيست، يعنى در هر گونه شرائط و در هر وضع و كيفيت امكان‌پذير است، زيرا از نيروى لايزال و نامحدود خداوند سرچشمه ميگيرد، و از همين جا يكى از فرقهاى اساسى ميان «معجزات» و «ساير خارق عاداتى» كه از مرتاضان و امثال آنها سر ميزند، روشن مى‌شود. زيرا هر مرتاضى عمل خارق‌العاد خود را در شرائط خاص و به كيفيت معينى انجام ميدهد، چون از نيروى محدود بشرى سرچشمه ميگيرد، و ممكن نيست كه او قادر به انجام هر خارق عادتى به هر كيفيت و در هر نوع شرائطى باشد، خود مرتاضان نيز مدعى چنين قدرتى نيستند (دقت كنيد).

٥- آورنده معجزه هرگز در برابر رقيب خود شكست نمى‌خورد، و اگر شكست خورد عمل او معجزه نبوده است، زيرا نيروى لايزال و نامحدود الهى غير قابل شكست است، از اينجا فرق ديگرى ميان خارق عادات بشرى و معجزات پيامبران بدست مى‌آيد.

٦- معجزه يك معلول بدون علت نيست، زيرا معلول بدون علت عقلًا محال است‌ [١] بلكه معجزه به نوبه خود معلول علتى است، منتها يك‌

[١]. اينكه بعضى مدعى هستند كه در فيزيك هسته‌اى امروز موضوع امكان معلول بدون علت اثبات شده، چون ذراتى در شرايط كاملًا مساوى مسيرهاى مختلفى را مى‌پيمايند، كاملًا اشتباه است، زيرا مساوى بودن شرايط از نظر آنها «مساوى بودن واقعى» نيست، بلكه «تساوى تا آنجا كه ما مى‌دانيم» است، و روشن است كه اين موضوع با مساوى بودن واقعى، فرق بسيارى دارد. كسانى كه اين ادعا را ميكنند توجه ندارند اگر اصل عليت شكسته شود تمام مسائل علوم ارزش و اصالت، بلكه موجوديت خود را، از دست خواهند داد. اين سخن نيازمند به توضيح بيشترى است كه از حوصله اين بحث بيرون است.