پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٠٥ - برگ درختان سبز !

در پايان آيه مى‌افزايد: «بلكه ظالمان (مشركان) در ضلال مبين و گمراهى آشكارند»: بَلِ الظّالِمُوْنَ فِى ضَلالٍ مُبِيْنٍ‌

چگونه ممكن است كسى چشم بينا داشته باشد و اين همه آثار قدرت و حكمت و عظمت پروردگار را در پهنه جهان هستى ببيند؛ باز در برابر غير او سر تعظيم فرود آورد!

در اين آيات بار ديگر در مورد گياهان به تعبير كُلِّ زَوْجٍ كَرِيْمٍ‌ برخورد مى‌كنيم كه از تنوّع فوق العاده گياهان مفيد و سودمند، و زوجيّت در جهان گياهان سخن مى‌گويد و اهمّيّت اين موضوع را به همه پويندگان راه توحيد گوشزد مى‌كند.

واژه‌ «ظلم» معنى وسيعى دارد كه شامل قرار دادن هر چيزى در غير محل خود مى‌شود؛ و از آنجا كه مشركان تدبير جهان را در اختيار بت‌ها مى‌دانستند؛ يا آنها را واسطه ميان خلق و خالق مى‌پنداشتند و در برابر آنها سجده مى‌كردند، مرتكب بزرگترين ظلم و ضلالت بودند، و لذا در آيه فوق اين كلمه به معنى شكر آمده، و يا به معنى وسيعى كه شرك واضح‌ترين مصداق آن است.

گفته پيدا است جمله‌ فَأَرُونِى‌ «پس به من نشان دهيد» در واقع از زبان پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله و سلم است؛ و به تعبير ديگر: او مأموريت دارد كه اين جمله را به مشكران بگويد؛ زيرا ارائه و نشان دادن به خداوند مفهومى نمى‌تواند داشته باشد.

در چهارمين بخش از اين آيات كه در سوره يس آمده است؛ با صراحت مى‌گويد: «زمين مرده را كه ما زنده كرديم براى آنها آيت و نشانه مهمّى از پروردگار است»: وَ آيَةٌ لَهُمُ اْلأَرْضُ الْمَيْتَةُ أَحْيَيْناها

به راستى مسأله حيات و زندگى از مهم‌ترين دلائل توحيد است. خواه در جهان گياهان باشد، يا حيوانات و انسان‌ها، مسأله‌اى است بسيار اسرارآميز و شگفت‌انگيز كه افكار دانشمندان بزرگ را در حيرت فرو برده و با تمام‌