موافق با قرآن بود؛ پس سخن من است و اگر مخالف قرآن است، من آن را نگفته‌ام و من هماهنگ با قرآن هستم و خداوند مرا به آن هدایت کرده است.» این الفاظ از نظر علما فاقد صحّت است. گروهی از علما در نقد آن گفته‌اند: خود ما پیش از هرچیز بر این حدیث اعتماد کرده و آن را بر قرآن عرضه می‌کنیم، با عرضه‌ی آن بر قرآن درمی‌یابیم که مخالف کتاب خدا است؛ زیرا در قرآن نمی‌یابیم که گفته شده باشد، هیچ حدیثی را از پیامبر نپذیرید که موافق قرآن باشد. در برابر قرآن به‌ طور مطلق بر تأسّی از پیامبر و فرمان‌برداری از ایشان فرمان داده است؛ چنان‌که به‌ طورمطلق از مخالفت با ایشان نهی کرده است.»[١١١]

ابوعمر گفته است:

«خداوند به‌ طور مطلق و مجمل به اطاعت و پیروی از اوامر پیامبر٤ فرمان داده و آن را به چیزی مقیّد نکرده است؛ چنان‌که ما را به پیروی از قرآن امر کرده است و چنان‌که گمراهان می‌گویند نفرموده‌ این اطاعت مشروط به موافقت با قرآن است.»[١١٢]

یحیی‌ بن معین درباره‌ی حدیث «ثوبان» از پیامبر٤ درباره‌ی فرمان عرضه حدیث به قرآن معتقد است که این حدیث مجعول است و زنادقه آن را جعل کرده‌اند.[١١٣] علّامه جعفر مرتضی عاملی آنگاه به نقد این آرا پرداخته که خلاصه آن چنین است:

١. نیافتن حکم در قرآن ضرورتاً به این معنا نیست که حکمی در حدیث آمده، مخالف قرآن است و چه ‌بسا ممکن است که حدیث حتّی با عمومات قرآن موافق باشد. به چه دلیل می‌بایست تمام احکام جزئی و کلّی در قرآن باشد، در این صورت حجم قرآن چقدر می‌شد.

٢. احادیث عرضه ناظر به پذیرش حدیث موافق قرآن و ردّ حدیث مخالف است؛ امّا حدیثی که نه موافق قرآن است و نه مخالف، مشمول ادلّه‌ی حجیّت روایات خواهد ماند.

٣. وجوب عرضه‌ی حدیث بر قرآن در جایی است که در صدور حدیث از پیامبر٤ شک و تردید وجود دارد و الّا در حدیث متواتر سخن از عرضه نیست.

[١١١]. همان، به‌ نقل از جامع بيان العلم، ج٢، ص٢٣٣؛ إرشاد الفحول، ص٣٣.

[١١٢]. جامع بيان العلم، ج٢، ص٢٣٣.

[١١٣]‌. الصحیح من سیرة النبی الاعظم، ج١، ص٢٧١.