احادیث رسیده از اهل‌بیتF را یا خودشان نوشته‌اند یا شاگردان و مخاطبان آن‌ها و یا چهره ‌به‌ چهره نقل و بعدها نوشته شده است. از گروه اوّل به نمونه‌هایی اشاره می‌شود:

اوّل: کتاب علیD: این کتاب، املای پیامبر٤ و به خطّ حضرت علیD بود و احتمالاً همان کتاب جامعه است که امام صادقD آن را مشتمل بر هر آنچه مردم بدان نیاز دارند، می‌داند. ظاهراً عنوان «جفر» هم نام دیگری برای همین کتاب است.[٣٦٧]

دوم: مناسک حج: رساله‌ای است، شامل همه‌ی مسایل حج و دارای سی باب است که امام باقرD و زید شهید و حسین اصغر از فرزندان امام سجّادD از ایشان نقل کردند.[٣٦٨]

سوم: توقیعات و رسائل ائمّهG: این مکتوبات، شامل نامه‌های ائمّهG به افراد و یا پاسخ به نامه‌ها است که بسیاری از آن‌ها تا عصر نویسندگان کتب اربعه و پس از ایشان وجود داشت.[٣٦٩]

با ذکر همین نمونه‌ها روشن می‌شود که ائمّهG مکتوباتی داشتند که به ‌صورت شفاهی ـ مثل کتاب علی(ع) که بخشی از آن به‌ صورت شفاهی به ‌وسیله‌ی معصومانF به دیگران منتقل شد ـ یا به صورت مکتوب ـ مثل نامه‌های ائمّهG - به دیگران انتقال یافت. از گروه دوم نیز به ذکر نمونه‌هایی بسنده می‌شود:

اوّل: کتاب‌های مؤلّفان نخستین شیعه

کتاب‌های مؤلّفان نخستین شیعه؛ مثل أبی‌رافع، غلام پیامبر که از اصحاب امام علیD نیز بود و کتاب السنن و الاحکام و القضایا را نوشت[٣٧٠] و پسرش عبیدالله بن ابی‌رافع از کاتبان امام علیD بود و کتاب قضایا امیرالمؤمنین و تسمیة‌ من شهد مع امیرالمؤمنین را نوشت[٣٧١] و سلیم ‌بن قیس عامری هلالی که أبان ‌بن ابی‌عیّاش کتاب او را روایت کرده است.[٣٧٢]

[٣٦٧]. ر.ک: بصائرالدرجات، ص١٦٢، باب فی الائمّة ان عندهم الجفر و الجامعة و ص١٦٧، باب آخر فی امر الكتب و ص١٧٠، باب فی الائمّة انهم اعطوا الجفر و الجامعة و مصحف فاطمهJ.

[٣٦٨]. تفسیر الشهید زید بن علی، ص٤٣، مقدّمه‌ی محقّق.

[٣٦٩]. ر.ک: پاورقی‌های متعدد كتاب مكاتیب الائمة كه به تخریج مصادر این نامه‌ها پرداخته كه مربوط به عصر نویسندگان كتب اربعه و بعد از ایشان است.

[٣٧٠] . رجال النجّاشی، ص٦، ش١.

[٣٧١] . الفهرست، ص١٧٥، ش٤٦٧.

[٣٧٢]. همان، ص١٤٣، ش٦٣٦.