حدیث حوزه - حدیث حوزه - الصفحة ١٢٧ - نکته نگاری برای حدیث
حادثهی جنگ احد و جانفشانی هفتاد شهید آن جنگ. ایشان همچنین از اینکه آثار بهجا مانده از پیامبر٤ در گذر زمانه دچار دگرگونی شدهاند، ابراز ناخرسندی میکنند و بر بازدید از آثار باقیمانده تأکید میکنند.[٣٢٤] نکتهی تأمّل برانگیز در بین این روایات، توجّه خاصّ حضرت فاطمهJ به زیارت قبور شهدا در دوران کوتاه پس از رحلت پیامبر اکرم٤ تا شهادت خودشان است.
امام صادق(ع) در اینباره میفرمایند:
«ایشان پس از پیامبر٤ هفتاد و پنج روز زنده بودند. در این مدّت هر هفته روزهای دوشنبه و پنجشنبه به زیارت قبور شهدا واقع در منطقه وقوع جنگ احد میرفتند و به نماز و دعا مشغول میشدند و ـ با اشاره به محلّ درگیری مسلمانان با کافران در جنگ احد به همراهان و حاضران ـ میگفتند اینجا رسولخدا٤ مستقر بودند و آنجا مشرکان.»
«عِدَّةٌ مِنْ أَصْحَابِنَا عَنْ أَحْمَدَ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنِ الْحُسَینِ بْنِ سَعِیدٍ عَنِ النَّضْرِ بْنِ سُوَیدٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِیعَبْدِاللَّهِD قَالَ سَمِعْتُهُ یقُولُ عَاشَتْ فَاطِمَةُJ بَعْدَ رسولالله٤ خَمْسَةً وَ سَبْعِینَ یوْماً لَمْ تُرَ کَاشِرَةً وَ لَا ضَاحِکَةً تَأْتِی قُبُورَ الشُّهَدَاءِ فِی کُلِّ جُمْعَةٍ مَرَّتَینِ الْإِثْنَینِ وَ الْخَمِیسَ فَتَقُولُهاهُنَا کَانَ رسولالله٤ وَ هاهُنَا کَانَ الْمُشْرِکُونَ.
وَ فِی رِوَایةٍ أُخْرَى أَبَانٌ عَمَّنْ أَخْبَرَهُ عَنْ أَبِیعَبْدِاللَّهِD أَنَّهَا کَانَتْ تُصَلِّی هُنَاکَ وَ تَدْعُو حَتَّى مَاتَتْJ.»[٣٢٥]
این رفتار، نمایانگر اهمّیّت یادکرد حوادث مهم در سرنوشت اهل ایمان و مبارزه است که در قالب بازدید از مکانهای حادثه و زیارت قبور افراد تأثیرگذار، انجام گرفته است. این کار ایشان شبیه کار امروز کاروانهای راهیان نور در بازدید از مناطقی جنگی جنوب کشور و حضور بر سر مزار آنها است؛ این بدان معنا است که این حرکت فرهنگی در دوران حاضر، برگرفته از مبانی مکتبی شیعه است که بر پایهی پیروی از معصومانG بنا نهاده شده است.
[٣٢٤] . الکافی، ج٤، ص٥٦٠، بَابُ إِتْیانِ الْمَشَاهِدِ وَ قُبُورِ الشُّهَدَاء.
[٣٢٥] . الکافی، ج٤، ص٥٦١، ح٣.