«كان بنان یكذب على علی ‌بن الحسینH فأذاقه الله حرّ الحدید و كان مغیرة بن سعید یكذب على أبی‌جعفرD فأذاقه الله حرّ الحدید و كان محمّد بن بشیر یكذب على أبی‌الحسن موسىD فأذاقه الله حرّ الحدید و كان أبوالخطاب یكذب على أبی‌عبداللهD فأذاقه الله حرّ الحدید و الذی یكذب علی: محمّد بن فرات.»[٢٨٥]

از دیگر تلاش‌هایی که در زمان ائمّهF جهت ارایه‌ی روایات سالم و صحیح انجام گرفت، قبول کتاب‌های بنی‌فضّال به وسیله‌ی ایشان بود. شیخ طوسی نقل می‌کند:

«هنگامی که از جناب حسین بن روح درباره‌ی کتاب‌های ابن أبی‌العزاقر پرسیده شد، ایشان در پاسخ گفت: جواب من همان جوابی است که امام حسن عسکریD درباره‌ی کتاب‌های روایی بنی‌فضّال فرمودند؛ یعنی، روایات آنان را بگیرید و از اعتقادات آنان چشم‌پوشی کنید.»[٢٨٦]

این‌گونه روشنگری‌ها، باعث طرد سندها و متونی بود که اسماء و افکار این گروه‌های منحرف در آن وجود داشت. یاران ائمّهG و محدّثان شیعه با دقّت‌نظر و تیزبینی؛ این‌گونه انحرافات را تا حدّ بسیاری حذف کردند. به عنوان مثال، در میان اصحاب ائمّهF یونس بن عبدالرحمن از جمله کسانی بود که با جدّیّت و تلاش بسیار، دست به پالایش احادیث زد و احادیث و کتاب‌های متعددی که منسوب به اصحاب ائمّهF بود را رد کرده و قبول نکرد.[٢٨٧]

احمد بن محمّد بن عیسی اشعری از دیگر ناقلان کتاب‌های حدیثی در عهد ائمّهF است که به تصحیح روایات اقدام کرد. وی به نقل ابن‌نوح، هیچ‌گاه از ابن‌مغیره و حسن بن خرزاد نقل روایت نکرد و کسانی را هم به تهمت ضعف در حدیث و البته با توجّه به جایگاه اجتماعی که داشت؛ از قم اخراج کرد.[٢٨٨]

٢. بعد از دوران ائمّهF این پالایش‌ها در زمان نویسندگان کتب اربعه (الکافی، من لایحضره الفقیه، استبصار، تهذیب)به‌ویژه به‌ وسیله‌ی کلینی و شیخ صدوق نیز اتّفاق افتاد.

[٢٨٥]. رجال کشّی، ص٣٠٢.

[٢٨٦]. الغیبة، ص٣٨٧.

[٢٨٧]. رجال کشّی، ص٢٢٤.

[٢٨٨]. رجال ابن‌غضائری، ذیل بیان احمد بن محمّد بن خالد، ص٣٩.