امر به معروف و نهى از منكر

امر به معروف و نهى از منكر - سروش، محمد؛ مقدم نیا - الصفحة ٥٢

جامعه، بايد از پيشرفته‌ترين شيوه‌ها استفاده كرد، هر چند در باب جهاد، اين اصل مورد توجه قرار گرفته است و با توجه به آيه «وَ اعِدُّوا لَهُمْ مَا اسْتَطَعْتُمْ مِنْ قُوَّةٍّ» «١» بهره‌گيرى از بالاترين تكنيك‌ها و تاكتيك‌ها را در هر زمان مورد توجه قرار داده‌اند، ولى در باب امر به معروف و نهى از منكر، در جامعه توجه كافى به اين نكته به چشم نمى‌خورد، و در قالب تعدادى «بايد» و «نبايد» محدود مانده است. و اين خود از عواملى است كه از تحرك و پويايى اين اصل مهم در جوامع اسلامى كاسته است. ٣- ١. اصرار بر گناه‌ يكى از شرايط وجوب و لزوم امر به معروف و نهى از منكر آن است كه گناهكار تصميم داشته باشد به راه غلط خود ادامه دهد و بر آن پافشارى داشته‌باشد، چون اگر فرد گناهكار پس‌از عمل خلاف خود، تصميم بر كناره‌گيرى و ترك گناه داشته باشد، نهى او لازم نيست. «٢» و چه‌بسا تأثير منفى داشته باشد. ٤- ١. خالى بودن از مفسده‌ اگر آمر به معروف و ناهى از منكر بداند يا احتمال قابل توجهى بدهد كه بواسطه «امر و نهى» او ضرر جانى يا آبرويى يا مالى قابل توجهى به او، يا يكى از نزديكان و دوستانش متوجه خواهد شد، امر به معروف و نهى از منكر واجب نمى‌شود. سؤالى كه در اينجا مطرح است اينكه آيا در همه موارد با احتمال ضرر جانى يا مالى، امر به معروف و نهى از منكر ساقط مى‌شود؟