روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤٣٠ - روزشمار جنگ دوشنبه ١ فروردین ١٣٦٢ ٦ جمادی الثانی ١٤٠٣ ٢١ مارس ١٩٨٣
الف) نقاط قوت دشمن
داشتن آتش قوی از ابتدای جنگ تاکنون؛ برخورداری از تحرک بالا به علت داشتن تعداد فراوانی یگان های زرهی و مکانیزه؛ لجستیک قوی؛ داشتن فرماندهی قوی (با بهره بردن از تشکیلات حزبی قوی)؛ عملیات قدرتمند دشمن در روز با اتکا به یگان های زرهی و مکانیزه؛ قوی بودن اطلاعات و ضداطلاعات دشمن؛ آموزش دیده بودن نیروهای دشمن؛ داشتن استحکامات قوی و بازدارنده.
ب) نقاط قوت خودی
ایمان و انگیزه قوی؛ شناسایی قوی با تکیه بر نیروی پیاده؛ نیروی پیاده شجاع (که حتی با آموزش های ٣٠ روزه، بسیار خوب می جنگند)؛ توانایی اجرای عملیات در شب و نفوذ مؤثر نیروهای پیاده در عمق یگان های زرهی دشمن در تک شبانه؛ فرماندهی خاص و شجاع اما توأم با تحلیل نه چندان قوی از رفتارها و تاکتیک های دشمن.
ج) عوامل تأثیرگذار در موفقیت نیروهای خودی در عملیات های پیروز
داشتن جناح از دشمن؛ در دسترس بودن عقبه های دشمن؛ غافلگیری دشمن (تا عملیات بیت المقدس)؛ داشتن خط و شناخت قوی از نقاط ضعف خط پدافندی دشمن (البته دشمن پس از عملیات بیت المقدس این ضعف را جبران کرد).
د) عوامل ناکامی و عدم الفتح در عملیات های خودی (پس از عملیات بیت المقدس):
نداشتن جناح از دشمن؛ اقدام دشمن به پوشش دادن نقاط ضعف خود در خطوط پدافندی و موانع؛ پیچیده ترشدن استحکامات دشمن؛ اقدام دشمن به پوشاندن نقاط ضعف خود ازطریق آموختن جنگ در شب، آرایش نیروهای پیاده در خط اول و عقب بردن تانک ها و زرهی از خط اول، احداث کانال در خط اول به جای احداث خاکریز برای کندکردن پیشروی نیروهای ایرانی؛ ضعف نیروهای خودی در جنگیدن در روز، لجستیک، آتش، اطلاعات و جنگ در دشت؛ کم توجهی به استحکامات؛ عدم الحاق و ایجادنکردن مواضع پدافندی مناسب؛ ضعف آموزش در پدافند و دفاع؛ نداشتن خط نزدیک از دشمن (دوری از خط).[١]
١
بعدازظهر امروز - یک ماه پس از ابلاغ طرح عملیات کربلای١١ (عملیات والفجر١) به قرارگاه های کربلا و نجف - درحالی که آماده سازی زمین و جاده های عقبه و نقل وانتقالات امکانات به منطقه همچنان ادامه دارد، فرماندهان یگان ها و قرارگاه های سپاه در جلسه ای که در منزل فرمانده کل سپاه در شهر شوش تشکیل شد، به بررسی آخرین وضعیت مانور یگان ها و نتایج شناسایی ها پرداختند. در این جلسه مانور چند یگان سپاه مورد بررسی قرار گرفت.[٢]
[١] سند شماره ٢١٧/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه خاتم(ص) در عملیات والفجر١ (زمان زاده)، ٢٣/١٢/١٣٦١ تا ٢٩/١٢/١٣٦١، صص ١٩١ - ١٨١؛ و- سند شماره ٢١٨/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه خاتم(ص) در عملیات والفجر١ (زمان زاده)، ٢٩/١٢/١٣٦١ تا ٧/١/١٣٦٢، صص ١٥ - ٣؛ و- سند شماره ٠١٣٣/ پ ن مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: بررسی مانور قرارگاه کربلا (کربلای٢ و کربلای٣) در عملیات والفجر١، (١/١/١٣٦٢، قرارگاه خاتم(ص)، نوار شماره ١٠٧٦٣)، راوی: زمان زاده، صص ٢٣ - ١٦.
[٢] سند شماره ٢١٨/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٤٥.