ناظران خاطرنشان ساختند که حضور آیت الله خامنه ای در اجلاس سران غیرمتعهد درصورت انجام شدن این سفر، تریبونی برای دفاع از سیاست "نه شرقی و نه غربی" ایران به دست می داد. وی همچنین از این فرصت برای برقراری تماس هایی با بعضی سران کشورها ازجمله شاذلی بن جدید رئیس جمهوری الجزایر، استفاده می کرد. درواقع ملاقات میان این دو توسط یک منبع موثق در الجزایر پیش بینی شده بود.[١]

به دنبال این تصمیم، رئیس جمهور در پیامی به نخست وزیر هند ضمن اعلام انصراف از شرکت در اجلاس سران غیرمتعهدها خواستار تلاش بیشتر اعضای اجلاس در راه استقلال این نهضت شد. متن کامل پیام که قرار است توسط نخست وزیر دراختیار خانم گاندی قرار گیرد به این شرح است:

بانو ایندیرا گاندی نخست وزیر هند، اکنون که هیئت عالی شرکت کننده در اجلاس غیرمتعهدها عازم دهلی نو می باشد، یک بار دیگر فرصت را برای ابراز احترام به این جنبش و بنیان گذاران نام آور و اصول متین و ارزنده آن مغتنم می شمارم.

تلاش اینجانب و دولت جمهوری اسلامی ایران بر این بوده که شخصاً در اجلاس شرکت کنم، لکن به دلایلی از این امر منصرف گشته و مصلحت دیدم آقای مهندس موسوی نخست وزیر جمهوری اسلامی ایران، ریاست هیئت ایرانی شرکت کننده در اجلاس را بر عهده داشته باشد.

آرزوی اینجانب آن است که اجلاس کنونی بتواند با تأکید بر مفهوم واقعی عدم تعهد و با رعایت جوهره و محتوای اصلی جنبش عدم تعهد که بی شک عبارت است از جانب داری از ملت ها و حراست از حقوقی که ممکن است به وسیله قدرت های بزرگ مورد تعدی قرار گیرد، نقطه عطف مهمی در تاریخ این جنبش محسوب گردد.

خواهشمندم بهترین احساسات و احترامات دوستانه اینجانب نسبت به دولت و ملت هند را بپذیرید.[٢]

نخست وزیر جمهوری اسلامی ایران قبل از عزیمت به هند، به تشریح مواضع و دستور کار هیئت ایرانی در هفتمین اجلاس جنبش عدم تعهد پرداخت؛ دکتر ولایتی نیز ضمن اشاره به مواضع ایران دراین زمینه و همچنین مسئله افغانستان، بر تغییرناپذیری شرایط ایران برای خاتمه جنگ، تأکید کرد.

عصر امروز، آقای میرحسین موسوی نخست وزیر در رأس یک هیئت سیاسی تهران را به مقصد دهلی نو ترک کرد. نخست وزیر قبل از ترک تهران، در گفت وگویی انتظارات ایران از جنبش عدم تعهد و برنامه های ایران در این سفر را تشریح کرد. وی گفت ما انتظار داریم که این جنبش باتوجه به ادعاها و شعارهایی که تاکنون داشته، محلی باشد که ملت های مستضعف و کشورهایی که به نحوی زیر سلطه کشورهای بزرگ بوده اند بتوانند قدرت خود را درک کنند و براساس محورهای قابل قبول برای همه محرومان جهان، صفی محکم در مقابل قدرت های بزرگ بسازند و بتوانند به صورت نیرویی تعیین کننده در جهان امروز خود را نشان دهند.[٣]

[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه مجموعه گزارش های هفتمین اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد و بازتاب جهانی آن، شماره ٦، ١٧/١٢/١٣٦١، ص٢٤، تهران، خبرگزاری فرانسه، ١٥/١٢/١٣٦١، گزارشی از تلویزیون ایران.

[٢] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه مجموعه گزارش های هفتمین اجلاس سران کشورهای غیرمتعهد و بازتاب جهانی آن، شماره ٥، ١٦/١٢/١٣٦١، ص٧، تهران، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١٥/١٢/١٣٦١.

[٣] روزنامه جمهوری اسلامی، ١٦/١٢/١٣٦١، ص٣.