روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٤١٦ - روزشمار جنگ شنبه ٢٨ اسفند ١٣٦١ ٤ جمادی الثانی ١٤٠٣ ١٩ مارس ١٩٨٣
به برخی اقدامات دشمن ازجمله کنترل دائمی میدان های مین و موانع سیم خاردار و تبدیل کردن پاسگاه های کمین به خط کمین و کنترل اغلب شیارهایی که از آن برای نفوذ به عمق دشمن استفاده می شد، اشاره شده بود. همچنین چند درگیری با کمین های دشمن از دیگر موارد مطرح شده در این گزارش ها بود. براین اساس، نبود معبر، به عنوان یکی از مشکلات اصلی پیش روی این قرارگاه ها برای اجرای عملیات اعلام شد.
در همین خصوص ابراهیم همت گفت: «مشکل عمده ما معبر است. دشمن شب ها دیوار انسانی [به صورت کمین] تشکیل می دهد» و سرهنگ دژکام فرمانده قرارگاه نجف از ارتش، افزود: «ما درگیر کمین های دشمن هستیم و مشکل عمده ما هم نبودن معبر است و معابر به ترتیبی که قرار بود باز شود [به علت وجود کمین دشمن]، باز نشده است.»
همت اضافه کرد: «نیروهای شناسایی ما قبلاً با بهره بردن از ضعف دشمن تا عمق منطقه نفوذ می کردند و شناسایی های خود را انجام می دادند، اما چند روزی است که عراقی ها متوجه این مسئله شده اند و معابر را مین گذاری کرده و سیم خاردار کشیده اند و در جلو آن کمین گذاشته اند. همچنین بعد از بارندگی[١]، عراق در محدوده قرارگاه نجف مواضع کمین را به هم متصل کرده، در دو شب گذشته در محدوده نجف٢ و نجف٣ در معابر شناسایی شده، نیروی کمین گذاشته و تمام راهکارها را بسته و کمین های خود را جلو کشیده است. نیروهای کمین دشمن در روز به هرکجا که بخواهند می آیند و در شب هم خودشان را تقویت می کنند. در یک شیاری که بچه های شناسایی می رفتند، در پهلوی شیار برای اسیرگرفتن مخفی شده بودند. دشمن بسیار هوشیار و کاملاً بر اوضاع مسلط است و به عملیات پی برده، لذا غافلگیرکردن دشمن معنی ندارد.»[٢]
گزارش فرمانده قرارگاه کربلا نیز از وضعیت مشابهی حکایت داشت. احمد کاظمی با اشاره به کم شدن فاصله بین نیروهای کمین دشمن، امکان عبور از میان آنها برای شناسایی و گشودن معبر در شب های قبل از عملیات را بعید دانست. وی گفت: «چیزی به اسم کمین وجود ندارد. دشمن [با وصل کردن کمین ها در مقابل ما خط تشکیل داده است و خط پدافندی خود را کاملاً با تسلط در دست دارد. ساعت ١١:٣٠ صبح، رفتم بجلیه؛ دیدم که نیروهای عراقی درحال کنترل و چک کردن معابر هستند و دشمن معابر خود را مارپیچی کرده است.»[٣]
محسن رخصت طلب راوی قرارگاه کربلا، دراین باره نوشته است: «مروری بر روند شناسایی ها که از اوایل اسفند ١٣٦١ آغاز شده است، نشان می دهد که شناسایی ها ابتدا از جدیت چندانی برخوردار نبوده و عمدتاً به شناسایی از مواضع اولیه دشمن محدود می شده است که آن هم به دلیل تقارن با دهه دوم ماه قمری (جمادی الاول) و وجود نور ماه، نیروها در
[١] بارش باران شدید در یکی دو روز گذشته، باعث جاری شدن آب در مسیل ها و جابه جا شدن تعدادی از مین های عراقی در موانع شد.
[٢] سند شماره ٢١٧/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ١٣٥ - ١٣٠.
[٣] سند شماره ٢١٧/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ١٤٢ - ١٣٨.