روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٢٠ - روزشمار جنگ دوشنبه ٢٢ فروردین ١٣٦٢ ٢٧ جمادی الثانی ١٤٠٣ ١١ آوریل ١٩٨٣
گفتنی است که نیروهای قرارگاه کربلای١ در جناحین خود در شمال با نیروهای قرارگاه کربلای٤ و در جنوب با نیروهای قرارگاه کربلای٢ مشکل الحاق در خط اول و در عمق منطقه را داشتند که با احداث خاکریز در جناح شمال خود تاحدی مشکل الحاق در خط اول خود را حل کردند.[١]
درپی ناکامی دو گردان قبلی، از ساعت ٢:٣٠ بامداد، گردان قدس برای کمک به کامل کردن تصرف ارتفاع١٣٩ و تثبیت آن وارد منطقه شد، ولی به دلیل عدم الحاق با جناحین و بازبودن هر دو طرف، حجم بسیار بالای آتش دشمن و حضور و مقاومت عناصر پراکنده دشمن که به علت پاک سازی ناقص گردان های قبلی در منطقه باقی مانده بودند، این گردان نیز در اجرای مأموریت موفقیتی کسب نکرد.
تاریکی هوا نیز تاحدی نیروها را سردرگم کرده بود و تلاش مسئولان قرارگاه کربلای١ برای ایجاد نظم و انسجام بین نیروها و الحاق آنان روی دو ارتفاع١٣٥ (با نیروهای قرارگاه کربلای٤) در سمت راست و ١٣٩ (با نیروهای قرارگاه کربلای٢) در سمت چپ (جنوب) به نتیجه مشخص نرسید. تدابیر مسئولان قرارگاه کربلا برای حل این معضل ازطریق تماس بی سیمی با مسئولان قرارگاه کربلای١ نیز ثمربخش نبود، لذا احمد کاظمی ساعت ٤:٣٠ صبح، در تماسی با غلامعلی رشید، اعلام کرد که قصد دارد برای بررسی دقیق تر وضعیت به قرارگاه های کربلای ١ و ٢[٢] برود.[٣]
قرارگاه کربلای٢
عدم موفقیت گردان اول (مسلم) در تصرف ارتفاع١٧٥ و شهادت تعدادی از کادر گردان و گروهان های آن باعث شد گردان ادغامی سیدالشهدا(ع) که مأموریت پوشاندن سمت راست گردان اول را داشت، ساعت ٣٠ دقیقه بامداد، وارد منطقه درگیری شود، اما به دلایلی ازجمله تاریکی هوا، حجم زیاد آتش و عدم کنترل مناسب گردان ادغامی،[٤] مأموریت این گردان هم به نتیجه نرسید. در پیگیری وضعیت نیروهای قرارگاه کربلای٢، فرمانده لشکر٧ ولی عصر(عج) (براساس اطلاعات اشتباه واصله از نیروهای در خط[٥]) اعلام کرد که گردان اول ارتفاع١٧٥ را تصرف کرده است، اما از همه طرف به سوی این نیروها تیراندازی می شود. وی همچنین از سرگردانی گردان ادغامی (دوم) در پیداکردن گردان اول خبر داد.[٦] چنین وضعیتی تا ساعت ٢:٣٠، ادامه داشت و با گذشت زمان تلفات نیروهای این گردان هم افزایش می یافت. ورود گردان سوم (ادغامی) نیز نه تنها مشکلی را حل نکرد، موجب تلفات بیشتر نیز شد. مجروح شدن مسئول محور هم بر گره کار افزود و از این پس، فرد مسلطی برای هدایت نیروهای در خط حضور نداشت، لذا نیروهای دو گردان لشکر٢١ حمزه به مرور اقدام به عقب آمدن از خط کردند.
خبر خلوت شدن خط و عقب نشینی تدریجی نیروهای گردان تلفیقی در ساعت ٢:٣٠، به قرارگاه کربلا و پس از آن به قرارگاه خاتم(ص) رسید. از این پس، قرارگاه کربلا تلاش کرد با صدور دستور گسترش نیروهای لشکر٤١ ثارالله(ع) (قرارگاه کربلای١) به سمت راست (جنوب) و آوردن حداقل ٣ گردان (٢ گردان از لشکر١٤ امام حسین(ع) و یک گردان از لشکر٤١ ثارالله(ع)) به تصرف اهداف قرارگاه عملیاتی کربلای٢ به ویژه ارتفاع١٧٥ کمک کند.[٧]
[١] سند شماره ١٠٧/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، صص ١٤ - ١٣.
[٢] علاوه بر قرارگاه های کربلای ٤ و ١ که در تصرف هدف های طراحی شده در شب اول تا ساعت ٤:٣٠ مشکل داشتند، نامناسب ترین وضعیت مربوط به گردان های قرارگاه کربلای٢ بود که به آن اشاره خواهد شد.
[٣] سند شماره ٠١٩٢٠٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص١٣؛ و- سند شماره ١٠٧/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص١٣.
[٤] درمجموع، هدایت گردان های ادغامی به علت کمیت زیاد و ترکیب نسبتاً ناهمگون نیروهای سپاه و ارتش با مشکل مواجه بود. چنین وضعیتی در حین عملیات نیروهای قرارگاه کربلای٢ نمود بیشتری داشت.
[٥] نیروهای گردان اول (مسلم) در تپه ای فرعی در قسمتی از ارتفاع١٧٥ مستقر شدند و درحالی که به اشتباه تصور می کردند ارتفاع١٧٥ را تصرف کرده اند این موضوع را به فرماندهی قرارگاه عملیاتی کربلای٢ اعلام کردند. (سند شماره ١١٢/گ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: گزارش روایان لشکر٧ ولی عصر(عج) در عملیات والفجر١ (سلیمی و تاج آبادی فراهانی)، ٢٢/٢/١٣٦٢، ص٧.)
[٦] سند شماره ٠١٩٢٠٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص١٩.
[٧] سند شماره ٠١٩٢٠٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٢٠.