شهیدی در منطقه جا نماند.» تأکید احمد کاظمی به عقب آوردن شهدا و مجروحان درواقع از امکان صدور دستور عقب نشینی ازجانب قرارگاه خاتم الانبیا(ص) حکایت می کرد.[١]

پیچیده شدن وضعیت و امکان پذیر نبودن تثبیت مناطق تصرف شده، نگران کننده شده بود و احتمال داشت بخشی از نیروهای قرارگاه های کربلای٢ و ٣ و ٥ محاصره شوند. لذا وقتی قرارگاه کربلای٢ در ساعت ٤:٥٥ بامداد، اعلام کرد که دشمن درحال دورزدن بچه ها است، احمد کاظمی به جانشین خود گفت: «از خاتم الانبیا(ص) دستور بگیر که چه باید کرد.» و بلافاصله به این یگان دستور داد تا با استفاده از تانک و تیربار پیشروی دشمن را سد کنند. وی همچنین دقایقی بعد، در تماس با قرارگاه خاتم(ص) از غلامعلی رشید پرسید: «برادر رشید ما چه کار کنیم همه بچه هایمان مانده اند، صبح شد، چرا تصمیم نمی گیرید.» و پس از قطع ارتباط بی سیم با قرارگاه خاتم الانبیا(ص) بی درنگ به ربیعی دستور داد: «به کربلاهای ٢، ٣ و ٥ بگویید عقب بیایند بدون اینکه وسیله ای جا بگذارند، هرچه دارند عقب بیاورند و در پشت بی سیم هم داد و فریاد راه نیندازند.»

کاظمی در ساعت ٥:٠٥، در تماس با فرمانده کل سپاه گفت: «برادر محسن [رضایی] شما تصمیم بگیرید. دارد صبح می شود.» و محسن رضایی دستور عقب نشینی را صادر کرد و گفت: «بگویید [قرارگاه های کربلای٢، ٣ و ٥] عقب بیایند.»[٢]احمد کاظمی با اشاره به وضعیت مشابه قرارگاه های کربلای١ و ٤ درمورد عقب نشینی این دو قرارگاه هم کسب تکلیف کرد که: فرماندهی کل سپاه تصمیم گیری دراین مورد را به خود وی محول کرد.[٣]-[٤]

پس از ابلاغ دستور عقب نشینی در محدوده قرارگاه کربلا، عمده تدبیر و تلاش فرماندهی این قرارگاه معطوف به ساماندهی نیروها درحین عقب آمدن و در اولویت قراردادن انتقال پیکر شهدا و مجروحان عملیات شد. احمد کاظمی در ساعت ٥:١٠ نیز با بررسی وضعیت قرارگاه کربلای٤ به ابوشهاب فرمانده لشکر١٤ امام حسین(ع)، دستور عقب نشینی داد.[٥] وی همچنین به فرماندهی قرارگاه کربلای١ دستور داد نیروهایش را عقب بیاورد.[٦]

بنابراین درمجموع، درباره نتایج عملیات والفجر١ در شب اول می توان گفت عملیات در محدوده قرارگاه کربلا با موفقیت همراه نبود و همه یگان های شرکت کننده در عملیات به دلایلی که بدان ها اشاره شد به مواضع اولیه خود بازگشتند. درعین حال، در محدوده عملیاتی قرارگاه نجف وضعیت به گونه دیگری بود و تثبیت مناطق تصرف شده امکان پذیر می نمود. به همین دلیل، فرماندهی قرارگاه نجف

[١] همان، ص١٦٣

[٢] سند شماره ٠١٩٢٠٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٢٥.

[٣] وضعیت نیروهای درگیر در خط و عدم امکان تثبیت اهداف تصرف شده به حدی روشن بود که ضرورت عقب آمدن تقریباً قطعی و اجتناب ناپذیر به نظر می رسید، لکن قرارگاه کربلا برای ابلاغ این اقدام به یگان ها مترصد دریافت دستور از قرارگاه خاتم الانبیا(ص) و در تماس های مکرر خواهان اتخاذ این تصمیم شده بود. درعین حال به نظر می رسید قرارگاه خاتم(ص) نیز در تصمیم گیری برای صدور دستور عقب نشینی جانب احتیاط را رعایت می کرد و سعی داشت حتی الامکان به نحوی مناطق تصرف شده را حفظ کند. (سند شماره ٢٢٧/ د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه کربلا در عملیات والفجر١ (رخصت طلب)، ٢٢/١/١٣٦٢ تا ١١/٢/١٣٦٢، صص ٤ - ٣.)

[٤] سند شماره ٢١٩/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه خاتم(ص) در عملیات والفجر١ (زمان زاده)، ٧/١/١٣٦٢ تا ٢٥/١/١٣٦٢، ص٢٥٨.

[٥] سند شماره ٠١٩٢٠٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٢٦؛ و- سند شماره ٢٢٧/د مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ: دفترچه ثبت جنگ راوی قرارگاه کربلا در عملیات والفجر١ (رخصت طلب)، ٢٢/١/١٣٦٢ تا ١١/٢/١٣٦٢، ص٨.

[٦] سند شماره ٠١٩٢٠٢ مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ، پیشین، ص٢٦.