روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢٥١ - روزشمار جنگ دوشنبه ١٦ اسفند ١٣٦١ ٢١ جمادی الاول ١٤٠٣ ٧ مارس ١٩٨٣
پیروزی انقلاب اسلامی کارشناسان و مهندسین ژاپنی که در آن مشغول کار بودند ایران را ترک کردند، فعالیت های وسیع و همه جانبه ای به ویژه با استفاده از نیروهای داخلی در جریان است تا به ژاپنی ها نشان دهیم که قادر هستیم بدون کمک خارجی این پروژه را به اتمام برسانیم.»
وی افزود: این حرکت موجب شد تا ژاپنی ها به ایران سفر کرده و برای انجام کارهای نیمه تمام این پروژه اعلام آمادگی نمایند، لیکن سعی ما بر این است که این کار به دست نیروهای داخلی انجام گیرد و درصورت لزوم از پیمانکاران خارجی (ژاپنی) آن هم به لحاظ نداشتن نیروی متخصص در برخی امور استفاده خواهد شد.
وی همچنین گفت: «هنوز مذاکره قطعی برای آمدن ژاپنی ها به این بندر صورت نگرفته و فعالیت نیروهای مؤمن و متخصص ایرانی به گونه ای بوده که به وزارت نفت این اطمینان را می دهد که در مذاکرات با ژاپنی ها برخوردی قاطعانه تر داشته باشد. چنانچه کارها به خوبی پیش برود یک سال و نیم الی دو سال دیگر این پروژه آماده خواهد شد.»
به گزارش خبرگزاری جمهوری اسلامی، متخصصان ژاپنی که در این پروژه کار می کردند هم زمان با پیروزی انقلاب اسلامی، ایران را ترک کردند و بعد از مدتی مجدداً به ایران بازگشتند و فعالیت خود را در این پروژه از سر گرفتند که پس از سه الی چهار ماه کار با شروع جنگ تحمیلی بار دیگر ایران را ترک کردند و نیروهای ایرانی در تکمیل این پروژه به فعالیت پرداختند.[١]
در همین حین، روزنامه پر تیراژ یومیوری شیمبون ژاپن به نقل از منابع وزارت خارجه این کشور، در تشریح سیاست خارجی ژاپن و نقش ایران در سیاست خاورمیانه ای ژاپن نوشته است: دولت یاسوهیرو ناکازونه پس از سفر نخست وزیر به کشورهای اتحادیه جنوب شرقی آسیا (آ.سه.آن.) در ماه مه آینده، بیشترین اهمیت را درزمینه سیاست خارجی بر روی خاورمیانه متمرکز خواهد کرد.
این روزنامه افزوده است: دولت تلاش می کند تا در منطقه به سیاست خارجی بیش از مسائل اقتصادی توجه کند. دولت ژاپن ایران را تشویق خواهد کرد تا روابط با کشورهای غربی را بهبود بخشد، به علاوه گفته می شود وزیر خارجه ژاپن در جست وجوی یافتن زمانی برای سفر به ایران، عراق و عربستان سعودی به دنبال بهتر شدن موقعیت پارلمان و اوضاع سیاسی در داخل ژاپن است.
یومیوری از منابع خود نقل می کند که روابط ایران با کشورهای غربی مانند امریکا، انگلیس، آلمان غربی، فرانسه و کانادا به دنبال تصرف سفارت امریکا در تهران بسیار ضعیف شده است. ادعای دیگر ژاپن در این اقدام آن است که ایران به سمت سیاستی معتدل حرکت می کند و این فرصت خوبی به ژاپن می دهد تا در جست وجوی بهبود روابط با ایران باشد.
به نوشته یومیوری، در همین حال، دولت ایران از هیئت وزارت خارجه ژاپن که پاییز گذشته به تهران رفت، به گرمی استقبال کرد و به دنبال بازگشت هیئت کشورهای عمده غربی ازطریق سفارتخانه های خود در توکیو، خواستار آگاهی از موضوعات مورد مذاکره بودند.
این روزنامه ژاپنی در خاتمه به نقل از منابع خود افزوده است که کشورهای غربی از ژاپن انتظار دارند به عنوان یک کانال ارتباطی میان جهان غرب و ایران عمل کند.[٢]
[١] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریه گزارش های ویژه، شماره ٣٥٣، ١٧/١٢/١٣٦١، ص٥، اهواز، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١٦/١٢/١٣٦١.
[٢] همان، صص ٩ و ١٠، توکیو، خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١٦/١٢/١٣٦١، به نقل از یومیوری شیمبون چاپ ژاپن.