توضيح المباني في شرح مختصر المعاني - ذهنی تهرانی، سید محمد جواد - الصفحة ٢٠ - جواب از اشكال مذكور

٢- خصوص جرم يعنى لفظ شمس براى جزء معنا وضع شده.

٣- خصوص شعاع يعنى لفظ شمس را فرض مى‌كنيم براى لازمه معنا وضع شده.

حال اگر لفظ شمس را بر معناى اوّل يعنى مجموع جرم و شعاع اطلاق نموديم دلالت لفظ شمس بر مجموع معنا مطابقه است و بر جزء معنايش كه خصوص جرم بوده تضمن و بر لازمه معنا كه شعاع باشد التزام است در حاليكه بحسب فرض چون لفظ [شمس‌] براى هريك از جرم و شعاع نيز عليحدّه وضع شده دلالتش بر هريك از قبيل دلالت لفظ بر تمام موضوع‌له بوده و بدين ترتيب دلالت مطابقه ميباشد پس فرد و مصداق هركدام از دو دلالت تضمّن و التزام در تعريف مطابقه داخل بوده و تعريف سابق الذّكر ايندو را خارج نكرده است.

چنانچه اگر لفظ شمس را بر جرم يا شعاع اطلاق نمائيم ايندلالت، دلالت مطابقه بوده چون بحسب فرض لفظ براى هركدام وضع شده است درحاليكه صادق است بگوئيم دلالت لفظ شمس بر جرم تضمّن و بر شعاع التزام ميباشد و بدين ترتيب تعريف هريك از دلالات سه‌گانه به ديگرى نقض ميشود.

جواب از اشكال مذكور

در هركدام از سه تعريف قيد حيثيّت مأخوذ ميباشد مثلا در دلالت مطابقه ميگوئيم:

مطابقه عبارتست از دلالت لفظ بر تمام موضوع‌له از حيث اينكه تمام موضوع‌له است.